Τα Θύματα της Ο.Π.Λ.Α.

 

Πηγή΅: Modern Polemics

 

 Σε αυτό το βίντεο εξετάζουμε την Ο.Π.Λ.Α., μια από τις πιο αμφιλεγόμενες οργανώσεις της περιόδου της Κατοχής και των Δεκεμβριανών. Ακόμα και το πλήρες όνομά της δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο, κάτι που δείχνει πόσο θολό παραμένει το τοπίο γύρω από τη δράση της. 

 

Για πολλούς, η Ο.Π.Λ.Α. ταυτίστηκε με εκτελέσεις, βία και πολιτική τρομοκρατία. Το μεταπολεμικό κράτος της απέδωσε μεγάλο μέρος της ευθύνης για τα γεγονότα των Δεκεμβριανών, ενώ ο όρος «Οπλατζής» απέκτησε αρνητικό φορτίο. 

 

Παράλληλα, ιστορικοί όπως ο Mark Mazower την περιγράφουν ως δίκτυο ομάδων δολοφονίας, ενισχύοντας μια ιδιαίτερα επικριτική εικόνα. Η δική μας ανάλυση προσπαθεί να απαντήσει σε ένα άλλο κρίσιμο ερώτημα. 

 

Ποιοι ήταν οι άνθρωποι που στοχοποιήθηκαν και με ποια κριτήρια; Ήταν συνεργάτες των κατακτητών; Πολιτικοί αντίπαλοι; Ή θύματα μιας γενικευμένης σύγκρουσης; Στόχος του βίντεο είναι μέσα από πηγές και μαρτυρίες, να κατανοήσουμε καλύτερα τον ρόλο της Ο.Π.Λ.Α., τους στόχους και τις επιδιώξεις της και να δούμε πώς η ιστορική μνήμη διαμορφώνεται μέσα στον χρόνο.

 

 

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ,

{[['']]}

Από τη δράση της Στενής Αυτοάμυνας: Η περίπτωση του Ακίνδυνου Αλβανού

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1946 - 1949

Από τη δράση της Στενής Αυτοάμυνας: Η περίπτωση του Ακίνδυνου Αλβανού

Στις 29 Απρίλη 2018, η ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ πραγματοποίησε μεγάλη εκδήλωση στο αμφιθέατρο του Πολυτεχνείου. Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο του γιορτασμού για τα 100 χρόνια ζωής και ασίγαστης πάλης του ΚΚΕ και ήταν αφιερωμένη στους κομμουνιστές και άλλους μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ, που οδηγήθηκαν στα έκτακτα στρατοδικεία της Θεσσαλονίκης, την περίοδο 1946 - 1951. Πολλοί εκτελέστηκαν πίσω από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ και άλλοι καταδικάστηκαν σε πολύχρονες ποινές, ζώντας φυλακισμένοι επί πολλά χρόνια.

Οι δίκες αφορούσαν κυρίως κομμουνιστές και κομμουνίστριες του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ και του ΔΣΕ, ειδικότερα τους λεγόμενους Αυτοαμυνίτες, μέλη και στελέχη του ένοπλου βραχίονα στις πόλεις, γνωστού και με την ονομασία Δημοκρατικός Στρατός Πόλεων. Μέσα από το πλούσιο περιεχόμενο της εκδήλωσης αναδείχτηκε μια ηρωική, αλλά και κατασυκοφαντημένη πλευρά της πάλης του ΚΚΕ, της στάσης των καλύτερων παιδιών του στην παρανομία, στα βασανιστήρια, στις δίκες, στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Υπάρχουν μια σειρά από πτυχές της ένοπλης ταξικής σύγκρουσης 1946 - 1949, που είναι λιγότερο γνωστές, για διάφορους λόγους, ιστορικούς και πολιτικούς. Μία από αυτές τις πτυχές είναι ο ένοπλος αγώνας στις πόλεις κατά την περίοδο 1946 - 1949 και τα προβλήματα στην ανάπτυξή του.

Ενας αντικειμενικός λόγος αυτής της έλλειψης είναι η απουσία εκτεταμένων αρχειακών πηγών για τη δράση των ένοπλων ομάδων στις πόλεις, αν εξαιρέσει κανείς ορισμένες εκθέσεις του ΔΣΕ ή κάποιες εκφωνήσεις του ρ/σ «Ελεύθερη Ελλάδα», για τη δράση των σαμποτέρ και ελεύθερων σκοπευτών την περίοδο 1948 - 1949, και γενικά ανάλογης φύσης δεδομένα, χρήσιμα, αλλά όχι αρκετά από μόνα τους. Το ζήτημα είναι σχετικά σύνθετο και απαιτεί πιο συστηματική εξέταση.

Κατά καιρούς έχει απασχολήσει «ιστορικούς» και άλλους ο αγώνας της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη, ως ένα μέρος της ένοπλης σύγκρουσης 1946 - 1949. Αλλά η προσέγγισή του είναι αρκετά προβληματική, όπως γενικά για τέτοιου είδους παράνομους βραχίονες του κινήματος.
Εκτός από την έλλειψη ουσιαστικών πηγών, η δράση και η κατάληξη της Στενής Αυτοάμυνας είναι οι λόγοι που ο αγώνας αυτός έχει περιβληθεί με μυστήριο και ίντριγκα, κυρίως από μέρους της αστικής ιστοριογραφίας.
Ετσι, σχετικά με τη λεγόμενη υπόθεση της «ΟΠΛΑ» στη Θεσσαλονίκη, η δίκη της οποίας έγινε από τις 28 Αυγούστου μέχρι τις 11 Σεπτέμβρη 1947, με τους 67 κατηγορούμενους και 47 εκτελεσμένους, απαιτείται μια εκτενέστερη αναφορά, σε άλλο επίπεδο. Μεταξύ πολλών ερωτημάτων, αποτελεί θέμα προς εξέταση κατά πόσο η εικόνα που παρουσιάστηκε στη δίκη αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

Πάντως, είναι αξιοσημείωτο ότι τα πρακτικά του Εκτακτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης για τη δίκη της Στενής Αυτοάμυνας τυπώθηκαν και κυκλοφόρησαν στη Θεσσαλονίκη, αμέσως μετά τη δίκη, το 1947, εκ μέρους μιας ψευδεπίγραφης, άγνωστης κατά τ' άλλα «οργάνωσης», με τίτλο Αντιφασιστική Δημοκρατική Ενωσις, η οποία ήταν αναμφίβολα κατασκεύασμα της Ασφάλειας. Στόχος ήταν βέβαια να γίνει όσο το δυνατό μεγαλύτερη προπαγάνδα ενάντια στο ΚΚΕ και στον ΔΣΕ, να εμφανιστούν οι αγωνιστές της Αυτοάμυνας ως δολοφόνοι και τρομοκράτες. Πάντως, αυτή η δημοσιοποίηση αποτελεί και τη βάση όσων έχουν γραφτεί σχετικά.

Δοσμένος στο ΚΚΕ και στους αγώνες του λαού

Μια ηγετική φυσιογνωμία που αναδείχτηκε αυτήν την περίοδο είναι ο Ακίνδυνος Αλβανός, βασική μορφή του στρατιωτικού βραχίονα της Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος δικάστηκε όταν ήταν 38 χρόνων 1.
Ηταν εργάτης λατομείου. Διατέλεσε πρόεδρος του Σωματείου Οικοδόμων Μυτιλήνης. Αργότερα εκπροσώπησε τους ακτήμονες αγρότες.

Ας δούμε πώς παρουσίασε ο ίδιος τον εαυτό του στο Εκτακτο Στρατοδικείο:
«Είμαι από το χωριό Αγία Παρασκευή της Μυτιλήνης. Το 1932 οργανώθηκα στο Κομμουνιστικό Κόμμα, γιατί είναι κόμμα της εργατικής τάξης, που είμαι εργάτης και συλλογικά ανήκω σ' αυτό. Από τότε που οργανώθηκα στο Κόμμα, με την καθοδήγηση του Κόμματος, πάλεψα για την εξυπηρέτηση του εργαζόμενου λαού για τα ζητήματα του χωριού, κυρίως τους ακτήμονες.

Σαν πρόεδρος του Συνεταιρισμού Ακτημόνων πάλεψα να πάρω τα τσιφλίκια, τα ανταλλάξιμα. Η δουλειά μου αυτή χαρακτηρίστηκε αναρχική και εκτοπίζομαι ένα χρόνο στη Σίκινο. Αλλος αγώνας είναι για τους φόρους, που έρχονται οι φοροεισπράκτορες και πανικοβάλλεται ο κόσμος, και παλέψαμε για την αναστολή των ενταλμάτων, να τα πληρώσουν όταν θα έχει συγκομιδή. Η αναστολή επέτυχε, αλλά εγώ φυλακίστηκα επτά μήνες για αντίσταση κατά της αρχής. Οι δύο φυλακές δεν ήταν για το άτομό μου, αλλά γιατί πάλευα για την καλυτέρευση της τάξεως και του συμφέροντος του λαού, γιατί έτσι θα καλυτέρευε και το ατομικό μου συμφέρον.

Με την 4η Αυγούστου περνώ όλα τα βασανιστήρια των Ασφαλειών και κλείνομαι στο κάτεργον της Ακροναυπλίας, στην ελληνική Βαστίλλη. Επ' αόριστον με έκλεισαν ωσότου κάνω δήλωση. Κάθησα επτά χρόνια. Δεν την αναγνώρισα την κυβέρνηση, δεν αποκήρυξα τον κομμουνισμό, γιατί επίστευα και πιστεύω ότι μονάχα μ' αυτόν θα εύρη ο λαός την καλλιτέρευση της ζωής που περιμένει.

Μέσα στην Ακροναυπλία είμασταν αρκετοί κομμουνιστές, περίπου 600, είχαν περάσει όμως 1.000 αλλά άλλοι πέθαιναν άλλοι αρρωστούσαν από φυματίωση. Οταν μας κτύπησε ο ιταλικός φασισμός και εισέβαλαν εις την Πατρίδα μας, εζητήσαμεν να μας βγάλη η κυβέρνηση για να πολεμήσουμε. Κάναμε υπόμνημα όλοι οι φυλακισμένοι και ζητούσαμε να μας βγάλη, αντί αυτού ενίσχυσε την φρουρά και μας φύλαγαν ακόμη πιο σίγουρα. Στο μέτωπο πολέμησαν 2 αδέλφια μου, και ένας σκοτώθηκε (...) Με τους πρώτους αλεξιπτωτιστές Γερμανούς που ήρθαν έρχεται σ' επαφή η φρουρά και φεύγει και μας παραδίδει έναν έναν (...) Παρέδωσαν 2.000 κομμουνιστές στις φυλακές, ξερονήσια και στα στρατόπεδα και τον αρχηγό μας Νίκο Ζαχαριάδη από την Ασφάλεια».

Στη συνέχεια, όπως αναφέρεται στην απολογία αυτή, ο Ακίνδυνος Αλβανός απέδρασε από το Σανατόριο «Σωτηρία», στις 7 Απρίλη 1943, μαζί με άλλους 55 συγκρατουμένους του Ακροναυπλιώτες χάρη σε επιχείρηση του ΕΛΑΣ 2.

Μετά την απόδραση, ο Αλβανός κατευθύνθηκε προς τη Μακεδονία, όπου συνδέθηκε με το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ και δούλεψε στην περιοχή της Βέροιας.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, εκτός από τη δράση του στην περιοχή της Βέροιας, ο Αλβανός, με το ψευδώνυμο Σταύρος ή μπαρμπα - Σταύρος, εκτελούσε αποστολές στη Θεσσαλονίκη πριν από την απελευθέρωση με εντολή του Μακεδονικού Γραφείου 3.

Με δεδομένο, όπως ανέφερε ο ίδιος, ότι γνώριζε τον Κικίτσα (Σαράντη Πρωτόπαπα), επικεφαλής της 10ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ, μπορούμε να υποθέσουμε με μεγάλη πιθανότητα ότι ο Αλβανός λειτουργούσε, εκτός άλλων χρεώσεων, και ως επαφή ανάμεσα στο στρατηγείο του ΕΛΑΣ και την Οργάνωση του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη.
Δεν είναι όμως βέβαιο αν, όπως ανέφεραν μάρτυρες κατηγορίας, υπήρξε εξαρχής Γραμματέας της Περιφερειακής Οργάνωσης.
Τον αναφέρουν ως «Νομάρχη» επί ΕΑΜοκρατίας. Ισως αυτό να έγινε με την απελευθέρωση. Μετά το Δεκέμβρη του 1944, σύμφωνα πάντα με την απολογία, κατηγορήθηκε για το φόνο δύο Γερμανών και κρατήθηκε στη φυλακή μέχρι τη λεγόμενη αποσυμφόρηση, το Φλεβάρη του 1946. Οταν βγήκε από τη φυλακή εντάχθηκε στον παράνομο μηχανισμό του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη.

Η δημιουργία και η δράση της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη

Σχετικά με την ανάληψη της ένοπλης δράσης στο πλαίσιο της Στενής Αυτοάμυνας, εν μέσω άγριας τρομοκρατίας, ο Αλβανός δεν έδωσε ξεκάθαρη εικόνα στην απολογία του. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ας μην ξεχνάμε ότι τη στιγμή της δίκης, το ΚΚΕ και το ΕΑΜ ήταν ακόμη τύποις νόμιμα και η επίσημη γραμμή που εφαρμοζόταν ήταν η «συμφιλίωση» και ο «κατευνασμός» απέναντι στην κρατική τρομοκρατία και τα επίσημα αλλά και «αφανή» όργανά της. Το ίδιο το ΚΚΕ είχε πάρει αποστάσεις από την υπόθεση της Στενής Αυτοάμυνας χαρακτηρίζοντάς την «σκευωρία» 4.

Ο ίδιος απολογήθηκε τελευταίος, κάτι που τον έφερνε σε δύσκολη θέση, μιας και πριν από αυτόν μια σειρά συγκατηγορούμενοί του είχαν παραδεχτεί διάφορα, ενώ αυτοί που είχαν συνεργαστεί με την Ασφάλεια, δύο ή τρεις, κυρίως ο Διογένης Ελευθεριάδης, είχαν υποστηρίξει ότι πίσω από όλα κρυβόταν το ΚΚΕ.
Ετσι, ο Αλβανός δεν ανέφερε πουθενά ότι η Στενή Αυτοάμυνα οργανώθηκε με απόφαση του Μακεδονικού Γραφείου, ως ενεργητική εκδοχή της μαζικής λαϊκής αυτοάμυνας, την οποία εφάρμοζε το ΚΚΕ ήδη πριν από το 7ο Συνέδριο, ως απάντηση στη μαζική αιματηρή βία.

Η δημιουργία της Στενής Αυτοάμυνας στη Θεσσαλονίκη τοποθετείται σίγουρα μετά το Φλεβάρη του 1946, περίοδος η οποία συμπίπτει με τις αποφάσεις της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ, αλλά μάλλον και μετά την επίθεση των ανταρτών στο Λιτόχωρο στις 31 Μάρτη 1946. Ισως θα πρέπει να τοποθετηθεί γύρω στο Μάη 1946. Τότε ο Αλβανός περνάει και πάλι στην παρανομία με το ψευδώνυμο Γιώργης (εξ ου και η αναφορά σε αυτόν ως Γιώργης Αλβανός).

Η δράση πάντως της Στενής Αυτοάμυνας τοποθετείται μεταξύ Οκτώβρη 1946 και Απρίλη 1947 και περιλαμβάνει δύο ή τρεις εκτελέσεις αστυνομικών και άλλες τρεις αποτυχημένες απόπειρες κατά παραγόντων του κράτους καθώς και άλλες τρεις ή τέσσερις επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους ή κέντρα παρακρατικών με θύματα.
Στο Στρατοδικείο παρουσιάστηκαν όλα αυτά ως «δολοφονίες» και «τρομοκρατικές επιθέσεις». Το κράτος είχε την πολυτέλεια αυτή, δηλαδή να εμφανίζει ως εγκλήματα τις ένοπλες αντιδράσεις του λαϊκού κινήματος, γύρω από το οποίο έσφιγγε δολοφονικά ο κλοιός της πολύμορφης καθημερινής αιματηρής τρομοκρατίας από τα κρατικά και παρακρατικά όργανα.

Ο Αλβανός συνελήφθη μετά από καταθέσεις συγκατηγορουμένων του και κυρίως του Διογένη Ελευθεριάδη, από τα βασικά στελέχη της Αυτοάμυνας, ο οποίος πέρασε εξολοκλήρου με το μέρος της Ασφάλειας, και για το λόγο αυτόν άλλωστε δεν εκτελέστηκε. Ο Αλβανός υπέστη άγρια βασανιστήρια στην Ασφάλεια χωρίς να υποχωρήσει. Η πείρα των παλιών αγώνων και της Ακροναυπλίας είχε σφυρηλατήσει μια για πάντα την προσωπικότητα του επαναστάτη, ο οποίος συνειδητά και ανεξάρτητα από αντιξοότητες και κινδύνους είναι προσηλωμένος στην αποστολή του, στις ιδέες του, έτσι όπως πολύ απλά και άμεσα τις εξέθεσε στο Εκτακτο Στρατοδικείο.

Ακλόνητος μπροστά στους δικαστές και στο απόσπασμα

Η δίκη της Στενής Αυτοάμυνας βαφτίστηκε από την αστική προπαγάνδα «δίκη της ΟΠΛΑ». Στόχος ήταν να συκοφαντηθεί η κατοχική ΟΠΛΑ (Οργάνωση Προστασίας του Λαϊκού Αγώνα), η οποία έδρασε ενάντια σε ναζί, δοσίλογους, μαυραγορίτες, κ.τ.λ., εφαρμόζοντας καταδικαστικές αποφάσεις του ΕΑΜ. Η ΟΠΛΑ διαλύθηκε με την απελευθέρωση και διαχύθηκε στην Εθνική Πολιτοφυλακή. Αλλη ΟΠΛΑ δεν υπήρξε.

Η Στενή Αυτοάμυνα της Θεσσαλονίκης μπορεί να συγκέντρωσε ορισμένα παλιά μέλη της ΟΠΛΑ, μπορεί επίσης να συνέπιπτε σε ορισμένα χαρακτηριστικά της, αλλά δεν αποτελεί ανασύστασή της.
Οι λόγοι είναι πολλοί, μεταξύ των οποίων η διαφορετική συγκυρία και οι διαφορετικές ανάγκες του κινήματος.
Το κράτος της τρομοκρατίας, αναφέροντας και συκοφαντώντας την ΟΠΛΑ, επιδίωκε αφενός να εξοντωθούν μαχητικά στοιχεία του κινήματος, αφετέρου να δυσφημιστεί ένα κομμάτι της ΕΑΜικής Αντίστασης που έχαιρε εκτίμησης στα μάτια των φτωχών και των καταπιεσμένων, έχοντας πάρει μυθικές διαστάσεις σε κάποιες περιπτώσεις .

Ο Αλβανός γνώριζε τι τον περιμένει και είχε πάρει τις αποφάσεις του από πριν. Κανένας ρομαντισμός, καμιά μεμψιμοιρία. Η στάση αυτή ξεπερνάει αυτά τα οποία ονομάζονται ηρωισμός και αυτοθυσία. Ανέλαβε προσωπικά όλη την ευθύνη για τη δράση της Στενής Αυτοάμυνας. Απάντησε σε όλες τις κατηγορίες, αλλά και στην ηθική ευθύνη που προσπαθούσαν να επιρρίψουν στη Στενή Αυτοάμυνα και στο ΚΚΕ:

«Μάλιστα εδώ στο Δικαστήριο έγινε πολύς ντόρος, ότι σκοτώθηκε ένας στο καφενείο του Μπόνου5την ημέρα του Πάσχα. Τις δεύτερες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις τις κάνατε το Πάσχα, και σκοτώθηκαν ένα σωρό δημοκράτες. Θυμάμαι καλά και τα θεωρώ ότι η μέρα ήταν αγία, αλλά εφόσον ο αντίπαλός μας εξαπόλυσε την προηγούμενη μέρα επίθεση και χυνόταν αίμα, και μεις τι μέρα και ξεμέρα είπαμε!».

Με αυτόν τον τρόπο ο Αλβανός εξήγησε τα κριτήρια με τα οποία επιλέχτηκαν οι στόχοι της Στενής Αυτοάμυνας, ως μέρος ενός γενικότερου στρατιωτικού σχεδιασμού. Η εκτέλεση αστυνομικών αποφασίστηκε ως απάντηση στην αιματηρή βία και καταστολή, στα βασανιστήρια, στις επιθέσεις της Ασφάλειας και της Χωροφυλακής ενάντια σε αγωνιστές, αλλά και σε απλούς ανθρώπους που δεν ακολουθούσαν την εξουσία. Με το ίδιο σκεπτικό υποστηρίχθηκε η επίθεση με χειροβομβίδες ενάντια σε λεωφορείο της Πολεμικής Αεροπορίας στις 30 Απρίλη 1947, μια και η Αεροπορία βομβάρδιζε όχι μόνο θέσεις του ΔΣΕ αλλά και κατοικημένες περιοχές κοντά στις βάσεις του ΔΣΕ.

Χωρίς να δηλώσει μετάνοια ή να ζητήσει έλεος, ο Αλβανός στάθηκε ακλόνητος στα πιστεύω του: «Εγώ πάλι τονίζω ότι έμεινα πιστός στα δημοκρατικά ιδανικά που πιστεύω και δούλεψα μέχρι σήμερα γι' αυτό. Από την αρχή που μπήκα στον αγώνα δεν αγωνίστηκα για το ατομικό μου απλώς συμφέρον, αλλά για το γενικό, για την καλυτέρευση του γενικού συμφέροντος για να καλυτερέψει και το ατομικό. Φιλοτομαριστής δεν είμαι γιατί το απέδειξα στις τόσες κακουχίες και τόσα βάσανα. Εγώ τράβηξα αποφασιστικά γι' αυτό που πιστεύω για το λαό».

Με το ίδιο θάρρος, ο Ακίνδυνος Αλβανός αντιμετώπισε το εκτελεστικό απόσπασμα 6.
Εκτελέστηκε με την πρώτη σειρά μελλοθανάτων από τη δίκη της Στενής Αυτοάμυνας, μαζί με άλλους εννιά συντρόφους του, στις 17 Οκτωβρίου 19477.
Σύμφωνα με μαρτυρίες αυτοπτών, την ώρα που τον οδηγούσαν στον τόπο της εκτέλεσης πίσω από το Επταπύργιο, ο επικεφαλής του αποσπάσματος, ανθυπίλαρχος Γκίλας, έβριζε χυδαία και λοιδορούσε τους μελλοθάνατους για την κατάληξή τους.
Τότε ο Αλβανός, όπως φορούσε τις χειροπέδες, έστρεψε και τα δυο του χέρια με δύναμη στο πρόσωπο του ανθρώπου αυτού, τον χτύπησε στο πρόσωπο και του κατέστρεψε το μάτι. Βέβαια, έπεσαν όλοι οι χωροφύλακες επάνω του και τον χτύπησαν πολύ άσχημα, αλλά, πάντοτε όπως λένε, ο ίδιος δεν έβγαλε μιλιά.

Στο δρόμο τραγουδούσαν όλοι οι μελλοθάνατοι «Βροντάει ο Ολυμπος» και άλλα αντάρτικα τραγούδια. Ο Αλβανός, αν και χτυπημένος, στάθηκε περήφανος μπροστά στο απόσπασμα και έδινε θάρρος στους συντρόφους του. Οταν ο ιερέας πλησίασε τους μελλοθάνατους ρωτώντας αν θέλουν να εξομολογηθούν, ο ίδιος τον απομάκρυνε λέγοντάς του ότι δεν έχουν κάνει αμαρτίες και αυτοί που πρέπει να εξομολογηθούν είναι οι δοσίλογοι και οι συνεργάτες των ναζί.

Παραπομπές

1. ΚΚΕ, «Επεσαν για τη ζωή», τ. 7α, Αθήνα, ΚΕ του ΚΚΕ, 2008, σελ. 140.

2. Βλ. π.χ. «Ριζοσπάστης» 7-4-2001, σελ. 2, ή Β. Μπαρτζιώτας, «Εξήντα χρόνια κομμουνιστής», Αθήνα, «Σύγχρονη Εποχή», 1986, σελ. 184.

3. Σ. Γεωργιάδης, Θεσσαλονίκη η ανυπότακτη πόλη, Θεσσαλονίκη, αυτοέκδοση, 1995, σελ. 368.

4. Βλ., π.χ., «Ριζοσπάστης» 3-5-1947, σελ. 1, και 30-8-1947, σελ. 3, 31-8-1947, σελ. 3, κ.τ.λ.

5. Το καφενείο του Μπόνου βρισκόταν στη συνοικία της Τούμπας, επί της σημερινής οδού Γρ. Λαμπράκη, στο ύψος του γηπέδου του ΠΑΟΚ. Επρόκειτο για άνδρο Χιτών και παρακρατικών. Το εγχείρημα πραγματοποιήθηκε στις 13-4-1947.

6. Για τα της εκτέλεσης, βλ. «Μακεδονία» 18-10-1947, σελ. 3. Επίσης, Σ. Γεωργιάδης, Θεσσαλονίκη η ανυπότακτη πόλη, Θεσσαλονίκη, αυτοέκδοση, 1995, σελ. 368 - 369. Ο συγγραφέας αναφέρει ως πηγή έναν αυτόπτη μάρτυρα, «δεξιό».

7. Συγκεντρωμένες φωτογραφίες από την εκτέλεση, «Μακεδονία» 18-10-1947, σελ. 1. Βλ. γενικά τον ημερήσιο Τύπο της Θεσσαλονίκης της ημερομηνίας αυτής.


Πηγή: Γιώργος ΣΑΝΙΔΑΣ, Λέκτορας Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λιλ - "Ριζοσπάστης"

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ,

{[['']]}

«Ηλέκτρα 3…4…5…»

Το πρωί της 26ης Ιουλίου 1944, το πτώµα µιας άγνωστης γυναίκας περίπου 35 ετών µεταφέρεται στο νεκροτοµείο από το Σταθµό Α’ Βοηθειών 1. Το συνοδευτικό έγγραφο πληροφορεί πως παραλήφθηκε από το σφαγείο του ξενοδοχείου «Κρυστάλ» και η έκθεση του ιατροδικαστή πιστοποιεί φριχτές παραµορφώσεις και κακώσεις στο σώµα και στο κεφάλι από µαστίγιο και άλλα όργανα «συνεπεία των οποίων επήλθε ο  θάνατος»2.

Πριν η σήµανση εξακριβώσει την ταυτότητα της νεκρής, η ΚΟΑ ήδη γνώριζε πως είχε χάσει ένα από τα µαχητικότερα στελέχη της, την Ηλέκτρα Αποστόλου, µέλος της ΕΠ και υπεύθυνη για τη διαφώτιση όλης της Αθήνας, που είχε συλληφθεί το πρωί της προηγούµενης στη διασταύρωση Ιθάκης και Γ’ Σεπτεµβρίου από την Οµάδα Παρθενίου της Ειδικής Ασφάλειας 3.

Το επόµενο διάστηµα ένα πρωτοφανές κύµα εκτελέσεων σάρωνε την πόλη.
Μέσα σε µια µόνο εβδοµάδα (1-7 Αυγούστου), 50 άτοµα έχασαν τη ζωή τους σε διάφορα σηµεία της Αθήνας, χτυπηµένα από αόρατους εκτελεστές της ΟΠΛΑ 4.

Ήταν «ο λαός της Αθήνας που εκδικήθηκε το µαρτυρικό θάνατο της Ηλέκτρας τιµωρώντας παραδειγµατικά τους βασανιστές της» 5 Πάνω στα πτώµατα βρίσκονταν
µικρά σηµειώµατα µε το όνοµα «Ηλέκτρα» και ένα διαφορετικό κάθε φορά αριθµό που αντιπροσώπευε αυτό που και οι λιγότερο οξυδερκείς του κατοχικού στρατοπέδου αντιλαµβάνονταν ως πληρωµή για το θάνατο ενός πρωτοκλασάτου στελέχους του ΚΚΕ 6.

Ανώτερα ή µεσαία στρατιωτικά στελέχη, χωροφύλακες και ταγµατασφαλίτες βρίσκονταν δολοφονηµένοι, οι περισσότεροι σε συνοικίες που είχαν τη φήµη «κοµµουνιστικών προπυργίων» στην πρωτεύουσα: Συνταγµατάρχης Χωροφυλακής Ευθύµιος Σιδεράτος, αντισυνταγµατάρχης Πυροβολικού Σωτήριος Κασίµης (Παγκράτι, 2 Αυγούστου), αξιωµατικός αεροπορίας Κωνσταντίνος Λέων (Καισαριανή, 5 Αυγούστου), ταγµατάρχης Πεζικού Σταµάτης Μαυροµάτης, ταγµατάρχης ∆ιαχείρισης Ιωάννης Καπράλος, αξιωµατικός Γεώργιος ∆ιακάκης (Καισαριανή, 6 Αυγούστου), ανθυπολοχαγός Κωνσταντίνος Κοντονίκας (Καισαριανή 27 Ιουλίου), ενωµοτάρχης Στέλιος Κοτσιφάκης (Νέα Σµύρνη, 29 Ιουλίου), υπενωµοτάρχες Νικόλαος ∆άρας (28 Ιουλίου) Κωνσταντίνος Κορίλης (Νέα Σµύρνη, 29 Ιουλίου), Μαρίνος Τσέλιος (5 Αυγούστου), λοχαγός Πυροβολικού Ιωάννης Αποστολίδης (6 Αυγούστου), ανθυπασπιστές ∆ηµήτρης Κυπριωτάκης (30 Ιουλίου), Νίκος Καναλοπίτης (31 Ιουλίου), Παναγιώτης Κανελλόπουλος (1 Αυγούστου),
Εύζωνοι Σπύρος Βασιλόπουλος (3 Αυγούστου), ∆ηµήτρης Αηδόνης (5 Αυγούστου) Αλέξανδρος Μαύρος (Καλλιθέα, 6 Αυγούστου), χωροφύλακες Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης (28 Ιουλίου), Κωνσταντίνος Μάλιος (31 Ιουλίου), Στέλιος Κυριακάκης (Κάτω Πετράλωνα, 1 Αυγούστου), Γιώργος Πρέσβελης (Γκύζη, 4 Αυγούστου), υπάλληλος παθητικής αεράµυνας Θανάσης Μιχαηλίδης (Νέα Σφαγεία, 6 Αυγούστου) 7.

Όλο το µίσος στρεφόταν πια εναντίον της Ειδικής «στα µπουντρούµια» της οποίας «κόβουν σε γυναίκες τα στήθη, από ζωντανούς κόβουν τα γεννητικά όργανα, τους ανοίγουν το σώµα και το αλατίζουν […] όλα αυτά τα εγκλήµατα [είναι] συνέχεια του ∆ιστόµου» 8

Στις 30 Ιουλίου, µια απόπειρα δολοφονίας του Ευάγγελου Χανιώτη, αρχηγού της Ειδικής Ασφάλειας στα Κάτω Πατήσια (λανθασµένα αναφέρεται σε εαµικές πηγές ως «Χασιώτης»), από επίλεκτο
απόσπασµα ΕΛΑΣιτών του ∆ουργουτίου υπό το διάσηµο πλέον Γιάννη Κυριακίδη απέτυχε µε την απώλεια του Αρµένιου µαχητή, Σαρκίς Φόγκα 9. Η επέµβαση µιας οµάδας Γερµανών που περιπολούσε σε µια παρακείµενη πλατεΐτσα έσωσε το Χανιώτη που έµεινε για δύο µήνες στο νοσοκοµείο σοβαρά τραυµατισµένος 10

Ο κύκλος του αίµατος µόλις άνοιγε. Από την πρώτη µέρα του Αυγούστου µάχες και συµπλοκές σε Αθήνα και Πειραιά βρίσκονταν στην ηµερήσια διάταξη µε τα Τάγµατα να πληθαίνουν τις επιδροµές και τους µαχητές του ΕΛΑΣ να επιδεικνύουν πρωτοφανή αυτοθυσία. Την πρώτη µέρα του µήνα, µια περιπολία Ευζώνων στο συνοικισµό της Νέας Εφέσου στην Καισαριανή κατέληξε σε ανοιχτή
µάχη µε αποτέλεσµα τον τραυµατισµό τριών Ευζώνων και το θάνατο δύο µαχητών του ΕΛΑΣ.

Πολλοί κάτοικοι τραυµατίστηκαν επίσης, όταν δέκα σπίτια του συνοικισµού παραδόθηκαν στις φλόγες κατά τη διάρκεια της µάχης 11.

∆ύο ηµέρες αργότερα, δυο 18χρονοι µαχητές του ΕΛΑΣ Κατσιποδίου κλείστηκαν σε ένα σπιτάκι
της οδού Αιγαίου και σκοτώθηκαν πολεµώντας υπέρτερες δυνάµεις Γερµανών 12.
Την άλλη µέρα ένας 14χρονος σύνδεσµος του ΕΛΑΣ Γούβας, ο Γιάννης (Τζώνης) Φραγκονικολόπουλος, αυτοκτόνησε µε το πιστόλι του για να µην πέσει στα χέρια των Τσολιάδων 13. Ακόµα και για τους πλέον αµέτοχους, εκείνος ο Αύγουστος απέπνεε µια τροµακτικά πολεµική ατµόσφαιρα. «Ζω σε µια πολιτεία που έχει πάθει ένα είδος αµόκ. Στην περιφέρεια της Αθήνας κάθε βράδυ γίνονται µάχες σωστές ανάµεσα στο ΕΑΜ και στα σώµατα ασφαλείας. Στο κέντρο της πόλης γίνονται συνεχώς δολοφονίες. Παράξενο µας φαίνεται όταν δεν ακούγονται πυροβολισµοί» 14.

Παραπομπές

1.  Αρχείο Ληξιαρχείου ∆ήµου Αθηναίων, Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου άγνωστης γυναίκας
(449/Θ/1944)

2   Καρκάνης Νίκος, Οι ∆οσίλογοι της Κατοχής. ∆ίκες παρωδία. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1981, σ. 176- 177.

3 Αξιώτη Μέλπω, Άπαντα…σ. 253. Βασική γυναικεία φυσιογνωµία του ΚΚΕ, η Ηλέκτρα Αποστόλου είχε γεννηθεί στην Αθήνα το 1912. Ως µαθήτρια της Γερµανικής Σχολής, εντάχθηκε το 1925, σε ηλικία µόλις 13 ετών, στην ΟΚΝΕ και αναδείχθηκε σε µέλος της καθοδήγησης της Αθήνας. Το 1931 γίνεται µέλος του ΚΚΕ, από τις ελάχιστες γυναίκες που βρέθηκαν τόσο νωρίς στο Κόµµα. Το 1933 διηύθυνε την εφηµερίδα «Νεολαία», κεντρικό δηµοσιογραφικό όργανο της ΟΚΝΕ και στα 1935 λαµβάνει µέρος ως αντιπρόσωπος στο ∆ιεθνές Αντιφασιστικό Συνέδριο του Παρισιού και στο Συνέδριο της ∆ιεθνούς Κοµµουνιστικής Νεολαίας.
Κατά τη διάρκεια της ∆ικτατορίας της 4ης Αυγούστου, συνελήφθη από την Ασφάλεια και φυλακίστηκε στις Φυλακές Αβέρωφ, στη συνέχεια εκτοπίστηκε στην Ανάφη, αφού δούλεψε για ένα χρόνο στο παράνοµο γραφείο της ΟΚΝΕ Μακεδονίας.
Το Σεπτέµβριο του 1942 δραπέτευσε από το Τµήµα Μεταγωγών της Αθήνας. Πρωτοστάτησε στην καθοδήγηση των γυναικών στους χώρους εργασίας, την ανασυγκρότηση της ΟΚΝΕ και υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος της ΕΠΟΝ.
Από το 1943 ήταν µέλος της Επιτροπής Πόλης της ΚΟΑ, υπεύθυνη του νευραλγικού Γραφείου της
∆ιαφώτισης. Βλ. σχετικά Μπαρτζιώτας Βασίλης, Ηλέκτρα. Αδελφή του Κόµµατός µας –Μια ηρωική
επαναστατική ζωή. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1981· Αξιώτη Μέλπω, Άπαντα…, σ. 248-251· ΟΚΝΕ
1922-1943. Λενινιστικό µαχητικό σχολείο των νέων. Οδηγητής, Αθήνα 1976, σ. 63-64 // Για την
περίφηµη στιχοµυθία της Ηλέκτρας µε τους ανακριτές της, βλ., Μπαρτζιώτας, Αδούλωτη Αθήνα…σ.
299 // Ριζοσπάστης, 20.8.1944.

4, Η Καθηµερινή, 9.8.1944.

5  Μπαρτζιώτας, Αδούλωτη Αθήνα…, σ. 299.

6.  493 Αδηµοσίευτη γραπτή µαρτυρία Γιάννη Κατάκη, χ.χ. // Μαγνητοφωνηµένη συνέντευξη Γιούρα Τσολακίδη, ΕΛΑΣ Καλλιθέας // ΓΑΚ,, Αρχείο Ειδικού ∆ικαστηρίου Αθήνας, Συνεδρίαση 22ας Νοεµβρίου 1945 (αρ. 1211, 1238, 1239), κατάθεση αστυνόµου Νικόλαου Αρχιµανδρίτη // ΓΑΚ,
Αρχείο Α’ Κακουργιοδικείου Αθηνών, συνεδρίαση 7ης Αυγούστου 1947 (αρ. 23-26), καταθέσεις
Σπύρου Σπυριδάκου, Μιχάλη Ταβουλάρη.

7.  Για την παράθεση των ονοµάτων των νεκρών χρησιµοποιήθηκαν όλες τις ληξιαρχικές πράξεις
θανάτου αξιωµατικών και ανδρών των Ταγµάτων και της Χωροφυλακής που φέρουν την ένδειξη
«φόνος» ή «τραύµα κεφαλής» για το διάστηµα 27 Ιουλίου-6 Αυγούστου (Αρχείο Ληξιαρχείου ∆ήµου Αθηναίων) διασταυρωµένες µε τα ονόµατα της ανακοίνωσης του Υπουργείου Εσωτερικών που δηµοσιεύτηκε στον κατοχικό Τύπο στις 9 Αυγούστου. Είναι αυτονόητο πως το δείγµα περιορίζεται αναγκαστικά σε στρατιωτικούς που, λόγω ιδιότητας, αντιπροσωπεύουν τους «εξακριβωµένους» θανάτους.

8. Προκήρυξη του ΕΑΜ προς το λαό της Αθήνας (28.7.1944). ΚΕΑ, τόµος πρώτος, σ. 81-82.

9 Καταγόταν από το συνοικισµό των Ιταλικών στο ∆ουργούτι. (Μαγνητοφωνηµένη συνέντευξη
Γιάννη Κυριακίδη).

10. ΓΑΚ, Αρχείο Ειδικού ∆ικαστηρίου Αθήνας, Συνεδρίαση 30ης ∆εκεµβρίου 1945.

11. ΕΛΙΑ, Αρχείο Αριστείδη Κουτσουµάρη, ∆ελτίο πληροφοριών ΚΑ’ Αστυνοµικού Τµήµατος.

12.   Ήταν ο διµοιρίτης Νίκος Τζιµόπουλος και ο µαχητής Παίδων Ζερβακάκος (Κυριακίδης Γιάννης,Εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας..., σ. 431-432

13.  Τσολάκος ∆. Κοσµάς, Έτσι επιζήσαµε στον Αρδηττό. Φιλιπόττης, Αθήνα 1996, σ. 328-332 //
Παλαιολογόπουλος ∆., Το Παγκράτι στην Εθνική Αντίσταση 1941-1944. Μέλισσα, Αθήνα 2004, σ. 116-117.

14. Θεοτοκάς, Τετράδια Ηµερολογίου..., σ. 474.

Πηγή: Ιάσονας Γ. Χανδρινός "Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα 1942-1944"

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ, Πρόσωπα,

{[['']]}

H εκτέλεση του βασανιστή Ζαχαράκη από την Ο.Π.Λ.Α στην Κατοχή

Το 1943, στην πόλη του Πειραιά η Γκεστάπο καμάρωνε για ένα νέο της απόκτημα, που είχε σκορπίσει τον τρόμο σε όλη την περιοχή. Ο λόγος για τον κατάπτυστο ταγματάρχη των ταγμάτων ασφαλείας Ζαχαράκη που δρούσε ως βασανιστής της Γκεστάπο του Πειραιά. Ο Ζαχαράκης, όπως έλεγε ο ίδιος, ήταν ειδικός στο "πάστωμα" των θυμάτων του, τα οποία αφού διάνοιγε με ξυράφι, τους έριχνε στις πληγές χοντρό αλάτι της θάλασσας. Τόσο μεγάλο ήταν το πάθος του για αίμα, που στο λαιμό του κρέμαγε σε μια χρυσή αλυσίδα ένα ξυράφι. Οι Γερμανοί φίλοι του τον φώναζαν χαϊδευτικά "φλάισερ" (χασάπης).

Η ΟΠΛΑ είχε λάβει γνώση του Ζαχαράκη και των εγκλημάτων του από τις οργανώσεις του ΕΑΜ και σύντομα η επιτροπή λαϊκής δικαιοσύνης του ΕΑΜ Πειραιά είχε διενεργήσει δίκη και έρευνα και εκδώσει καταδικαστική απόφαση για το πρόσωπο του Ζαχαράκη. Ποινή : Θάνατος. Στην ΟΠΛΑ λοιπόν φθάνει το ανάλογο έγγραφο με την υπογραφή "ΚΕΣ" που σήμαινε κατεπείγον. Η ΟΠΛΑ είχε παρακολουθήσει και μελετήσει το πρόγραμμα του Ζαχαράκη και υπολόγιζε πως το χτύπημα θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο. Ο ταγματάρχης συνοδεύονταν πάντα από ισχυρή φρουρά 3-4 ράλληδων ή Γερμανών και κυκλοφορούσε πάντα με αυτοκίνητο. Η μόνη αδυναμία του στόχου ήταν το συνήθειό του να ξυρίζεται τακτικά σε έναν κουρέα στην περιοχή της Καστέλας, όμως και εκεί τον περίμενε πάντα έξω από το μαγαζί το αυτοκίνητό του με 3-4 άνδρες. Έτσι αποφασίστηκε ότι το χτύπημα έπρεπε να δοθεί στο κουρείο, το πλέον αδύναμο σημείο του καθημερινού προγράμματος του ταγματάρχη.

Έτσι λοιπόν, η οργάνωση της ΟΠΛΑ επέλεξε τον θρυλικό Ζαχαρία. Ο Ζαχαρίας (λοιπά στοιχεία άγνωστα), ήταν ένα από τα πιό έμπειρα στοιχεία της ΟΠΛΑ και πριν την κατοχή εργάζονταν ως ηθοποιός του θεάτρου. Εκείνη την εποχή θα ήταν δεν θα ήταν 25 χρονών. Ο ίδιος δέχθηκε την αποστολή χωρίς δεύτερη κουβέντα παρά τις εις γνώσην του τρομακτικές της δυσκολίες.

Δασκαλεμένος και προετοιμασμένος καλά, ο Ζαχαρίας ξεκινά για την Καστέλα ντυμένος ζητιάνος. Υπόδημα μηδέν, τραγιάσκα και πουκάμισο τριμμένα και μια ξερή κουραμάνα στο δισάκι του. Έτσι μπαίνει στο κουρείο. Ο κουρέας τον ρωτάει τι θέλει, ο Ζαχαρίας εξηγεί πως θέλει να μάθει την τέχνη του κουρέα. Του λέει πως είναι και σαλταδόρος και πως μπορεί να πληρώνει την μαθητεία του με κονσέρβες και μπομπότα. Ο κουρέας το σκέφτεται λίγο και αποφασίζει να τον πάρει παραγιό. Ο Ζαχαρίας με ανάλογο ηλίθιο ύφος συστήνεται ως Ευσέβιος Αγαθάγγελος του Κωσταντίνου και της Σοφίας και αμέσως ξεκινά να σκουπίζει και να ξεσκονίζει το μαγαζί. Σιγά σιγά ο Ζαχαρίας και ο κουρέας γνωρίζονται καλύτερα. Ο νέος βοηθός του κουρείου είναι παιδί εργατικό και ολίγον κουτό και έτσι ο κουρέας τον κάνει χάζι όταν εκείνος χειριζόμενος με επιδεξιότητα του ψαλίδι τραγουδά, ελαφρώς γυναικοτά "Φίγκαρο Φίγκαρο". Ο Ζαχαράκης μαθαίνει και αυτός σιγά σιγά τον Ζαχαρία ή Φίγκαρο όπως τον φωνάζει. Τον κάνει και αυτός χάζι έτσι χαζούλης που είναι και το τιμά συχνά με καμιά σφαλιάρα που ο Ζαχαρίας την δέχεται στωικά και απαντώντας "Μερσί ταγματάρχα μου".

Εκείνες της ημέρες στο Παγκράτι συγκρούεται ο ΕΛΑΣ με τους ταγματασφαλίτες. Στην ολιγόωρη μάχη σκοτώνεται ένας άλλος ταγματάρχης των ράλληδων ονόματι Παπαγεωργίου. Οι ταγματασφαλίτες σκυλιάζουν. Ο ίδιος ο Ζαχαράκης μεταβαίνει στο Παγκράτι αυτοπροσώπος και κάνει ένα τεράστιο μπλόκο. Συλλαμβάνονται πολλοί πολίτες στην τύχη. Ο Ζαχαράκης λέει "Εάν μου υποδείξετε έναν κομμουνιστή αφήνω δέκα πολίτες". Ο ταγματάρχης το ορκίζεται στην στρατιωτική του τιμή. Ένα παιδί πετιέται από το πλήθος. "Εγώ κύριε ταγματάρχα μπορώ να υποδείξω έναν". "Μπράβο νέε μου", του απαντά ο Ζαχαράκης. "Εγώ είμαι κάθαρμα" ανταπαντά το παιδί. Εκείνη την ημέρα ο Ζαχαράκης εκτελεί δέκα συν έναν. Τους δέκα πολίτες και τον μικρό αγωνιστή που αργότερα διαπιστώθηκε ότι ήταν κάτοικος Νέας Σμύρνης και μόλις 18 ετών. Οι οργανώσεις του ΕΑΜ σε όλη την Αθήνα φρίττουν. Ο λαός θέλει το κεφάλι του Ζαχαράκη επί πίνακι. Η ΟΠΛΑ ρωτά τον Ζαχαρία για το χτύπημα, εκείνος τους απαντά : "Τον πούστη, θα του κάνω εγώ αύριο κόντρα ξύρισμα".

Όπως κάθε ημέρα έτσι και την επόμενη ο Ζαχαράκης μπαίνει στο κουρείο της Καστέλας. Την πόρτα ανοίγει ο Ζαχαρίας αντί για το αφεντικό και μάλιστα φορά ο ίδιος την άσπρη μπλούζα του κουρέα. "Τι κάνεις εκεί ρε χαμένο, βγάλε την μπλούζα και πιάσε να σκουπίσεις" φωνάζει ο Ζαχαράκης. "Καλέ μας ταγματάρχα σήμερα κουρεύω και ξουρίζω μόνο εγώ, το αφεντικό έπεσε με γρίπη." Ο κουρέας βρίσκεται βέβαια στο πίσω δωμάτιο δεμένος και φιμωμένος. Η συζήτηση συνεχίζεται :
_"Τι δηλαδή θα με ξουρίσεις εσύ; "
_" Θα βάλω όλη μου την τέχνη"
_" Πρόσεξε μην και με κόψεις γιατί το βλέπεις αυτό;" δείχνει το περίφημο ξυράφι του, "θα σε μουνουχίσω".

Ο Ζαχαρίας ετοιμάζει παχιά παχιά την σαπουνάδα κάνοντας διαρκώς σκέρτσα. Ο ταγματάρχης χαλαρώνει και τον κοιτάει. "Τραγούδα εκείνη την αηδία ρε". Ο Ζαχαρίας ξελαρυγγιάζεται στα Φίγκαρο Φίγκαρο, ο ταγματάρχης το απολαμβάνει. "Μπράβο, μπράβο, σκύψε τώρα να εισπράξεις την πρωηνίν σου". Ο Ζαχαρίας σκύβει χαμογελαστός για αυτή την τελευταία καρπαζιά και πιάνει όλο μαεστρία το πινέλο. Περνάει μιά δυο γερές πινελιές ζεστό αφρό το λαιμό του ταγματάρχη και μετά πιάνει το λεπίδι. Το ακουμπάει σταθερά στο λαιμό, ίσα ίσα πάνω στην αρτηρία. Ο ταγματάρχης των ρωτάει

_" Τι χαζεύεις ρε φοβήθηκες; Αστεία το πα πως θα σε μουνουχίσω"
_" Δεν προλαβαίνεις πια. Το ξυράφι που αγγίζει το λαρύγγι σου το κρατάει η ΟΠΛΑ και ο ελληνικός λαός." Ο ταγματάρχης κερώνει
_" Άσε τις μαλακίες ρε Ευσέβιε και ξούρισε"
_" Κλείσε τα μάτια σου και κάνε την προσευχή σου κάθαρμα"
_ " Ρε Ευσέβιε τρελάθηκες ρε; "
_ " Μαλάκα, δεν με λένε Ευσέβιο, είμαι φυτευτός εδώ. Στην είχα στημένη. Η ΟΠΛΑ σε καθαρίζει για την προδοσία σου, στο όνομα του ελληνικού λαού."
_ " Μια πιστολιά να ρίξω μόνο ρε, για την τιμή των όπλων" ψιθυρίζει απελπισμένος ο Ζαχαράκης
_" Την τιμή σου την ξόφλησες χθες στο Παγκράτι" απαντά ο Ζαχαρίας και με μια κίνηση κόβει τον λαιμό του ταγματάρχη. Αμέσως καλύπτει τον λαιμό με μια πετσέτα ενώ τραγουδά δυνατά Φίγκαρο για να καθησυχάσει απέξω τα παλικάρια του Ζαχαράκη που τον περιμένουν. Καλύπτει τον λαιμό με δύο ακόμα πετσέτες και πηγαίνει στο πίσω δωμάτιο, λύνει το χέρι του κουρέα και διαφεύγει από την πίσω πόρτα που τον περιμένει ένα αμάξι της ΟΠΛΑ.

Όταν τα παλικάρια του Ζαχαράκη τον βρήκαν στο πέτο έιχε ένα σημείωμα που έγραφε: "Προδότες θα πεθάνετε ΟΠΛΑ" .

Πηγή: Μνημείο Εθνικής Αντίστασης

Συνέχεια »

Γερμανοτσολιάδες-Τάγματα Ασφαλείας, ΟΠΛΑ,

{[['']]}

Η εκτέλεση του «διαβολογιατρού» Βαρδινογιάννη από την Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών (Ο.Π.Λ.Α.)

Παραθέτουμε ένα κεφάλαιο από το καταπληκτικό βιβλίο του Ιάσονα Χανδρινού «Το τιμωρό χέρι του λαού. Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα 1942 – 1944».
Αφορά την εκτέλεση από την  Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών (Ο.Π.Λ.Α.) στις  22/9/1944 του συνεργάτη των Γερμανών Ιωσήφ (Σήφη) Βαρδινογιάννη, ο οποίος ήταν γνωστός και σαν «διαβολογιατρός».

Εισαγωγικά να προσθέσουμε ότι πρόκειται για γόνο της πανίσχυρης μέχρι σήμερα  οικογένειας Βαρδινογιάννη, μιας και ο γιατρός Ιωσήφ Π. Βαρδινογιάννης ήταν αδελφός του Ιωάννη Π. Βαρδινογιάννη, πατέρα του Βαρδή Βαρδινογιάννη.

Επίσης να αναφέρουμε ότι στην αρχική φωτογραφία βλέπουμε την εφημερίδα «Κατηγορώ» που εξέδιδε η Κομμουνιστική Οργάνωση Αθήνας και, αν δεν κάνουμε λάθος, παρόμοιο έντυπο δεν κυκλοφόρησε σε καμιά από τις σκλαβωμένες από τις δυνάμεις του άξονα Ευρωπαϊκές χώρες. Μια εφημερίδα δηλαδή που να καταγγέλλει επώνυμα όσους συνεργαζόταν με τις δυνάμεις κατοχής και ουσιαστικά να λειτουργεί  σαν «λίστα προδιαγραφών».

Στην συγκεκριμένη εφημερίδα και δυο μέρες πριν την εκτέλεση του «διαβολογιατρού» σε ένα άρθρο  κάτω από τον εύγλωττο τίτλο «ΕΘΝΟΠΡΟΔΟΤΕΣ», διαβάζουμε ακριβώς όπως γράφεται:

• «Καταγγέλνουμε το γιατρό Βαρδινογιάννη αρχηγό του ΕΔΕΣ Πειραιά γιατί ενεργεί σαν Γερμανός κι όχι σαν Ελληνας. Αποδοκιμάζοντας ανοιχτά την Εθνική ενότητα δίνει εντολές στις Ασφάλειες του Πειραιά και στις δολοφονικές του ομάδες να συνεχίσουν την εξόντωση και τις δολοφονίες των λαϊκών αγωνιστών.
• » Ο Βαρδινογιάννης διακηρύσσει ανοιχτά πως εχθροί δεν είνε οι Γερμανοί παρά οι Κομμουνιστές, και ετοιμάζει καινούργιες σφαγές. Ο Οργανωτής των σφαγών της Κοκκινιάς και των συνοικιών του Πειραιά πρέπει να ξέρει πως η ώρα της τιμωρίας των Εθνοπροδοτών πλησιάζει».

Το κεφάλαιο από το βιβλίο που αναφέραμε:

Η εξόντωση του «διαβολογιατρού» Βαρδινογιάννη (22.9.1944)

ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ, για μεγάλο διάστημα μετά την ερήμωση που ακολούθησε τη σφαγή στην Κοκκινιά, οι ένοπλες οργανώσεις αναζητούσαν κι αυτές ευκαιρίες να ανακτήσουν την αυτοπεποίθησή τους και να ανταποδώσουν τα πλήγματα.

Από τις αρχές Σεπτεμβρίου η ΟΠΛΑ άρχισε να καταστρώνει εκ νέου σχέδια για την εξόντωση του γιατρού Ιωσήφ (Σήφη) Βαρδινογιάννη. 

Σε ηλικία 55 ετών, ο αρχηγός του ΕΔΕΣ Πειραιά ήταν πρόσωπο με κύρος και υπόληψη στους πληθυσμούς των Κρητικών του Πειραιά, ενώ είχε ανακηρύξει εαυτόν πολέμιο του κομμουνισμού από την εποχή της διάσπασης του ΕΔΕΣ.1
Σε στενή συνεργασία με αντικομμουνιστικές οργανώσεις, την Ειδική Ασφάλεια και τους ίδιους τους Γερμανούς, βρισκόταν σχεδόν πίσω από κάθε διωκτική δράση κατά του ΕΑΜ στις γειτονιές του Πειραιά, ενεργώντας «σα Γερμανός και όχι σαν Έλληνας»,2 ενώ ο Ριζοσπάστης τον ήθελε να έχει πρωτοστατήσει και στο Μπλόκο της Κοκκινιάς.3 Ίσως να μην είναι τυχαίο πως οι παλιοί Πειραιώτες τον θυμούνται καλύτερα με το παρωνύμιο «Βαρδουλογιάννης», που απέκτησε λόγω του βίαιου χαρακτήρα του.4

Για λόγους ασφάλειας ο Βαρδινογιάννης δεν απομακρυνόταν από την περιοχή της Ευαγγελίστριας στα «Κρητικά» του Πειραιά -όπου και τα γραφεία του Συλλόγου Κρητικών Πειραιώς στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου-, διέθετε σωματοφυλακή και οπλοφορούσε πάντοτε. Η περιοχή ήταν δύσκολα προσπελάσιμη και οι απόπειρες αποτύγχαναν γιατί οι ομάδες γίνονταν αντιληπτές από απόσταση. Στην τελευταία απόπειρα χρησιμοποιήθηκαν ως «μυστικά» όπλα ένα ασθενοφόρο που διέθεσε η οργάνωση του Νοσοκομείου Σαπόρτα για καμουφλάζ και ο «Βίλλυ», ένας γερμανός αυτόμολος, διάσημος στους οργανωμένους όλου του Πειραιά.5

Στην επιχείρηση συμμετείχε ολόκληρη η ομάδα της ΟΠΛΑ Παλιάς Κοκκινιάς με επικεφαλής τον Σπόρο Καπαρέλη και μαχητές από τα Καμίνια με επικεφαλής τον Κώστα Γιώργιζα για κάλυψη, σχεδόν όλοι τους ντυμένοι με γερμανικές στολές της Feldgendarmerie.

«0 Βίλλυ φόρεσε τη στολή αξιωματικού τη; Γκεστάπο και κατέφθασε με αυτοκίνητο στα γραφεία του Βαρδινογιάννη, ανέβηκε επάνω και του ζήτησε να τον ακολουθήσει αμέσως και επειγόντως στα γραφεία της Γκεστάπο. Παρουσίασε και κάποιο πλαστό χαρτί. Ήτανε τόσο πειστικός και τόσο βιαστικός που ο Βαρδινογιάννης τον ακολούθησε αμέσως ανύποπτος».6 Μπαίνοντας στο αυτοκίνητο, ο Βαρδινογιάννης κατάλαβε τι συνέβαινε και προσπάθησε να τραβήξει πιστόλι, άλλα δέχτηκε τρεις σφαίρες από το πιστόλι του Καπαρέλη και έπεσε νεκρός.7 Αμέσως η ομάδα εγκατέλειψε το αυτοκίνητο και ;. τσιλιαδόροι άρχισαν να πυροβολούν στον αέρα - το σύνθημα της υποχώρησης. Δύο μαχητές έπεσαν νεκροί από τα πυρά της προσωπικής φρουράς του Βαρδινογιάννη 8 και ο «Βίλλυ» έστριψε τρέχοντας προς την οδό Δεληγιώργη.

Ήταν η τελευταία φορά που τον έβλεπαν. Όπως μαθεύτηκε αργότερα, συνελήφθη τραυματισμένος και παραδόθηκε στα κεντρικά των SS όπου και εξέπνευσε μετά από βασανιστήρια.9 
Οι άνδρες της Ασφάλειας σκότωσαν επίσης επί τόπου ένα νεαρό λούστρο αρμένικης καταγωγής ο οποίος μετά τους πυροβολισμούς άρχισε να τρέχει, στοιχείο που τον στοχοποίησε ως συνεργό.10 

Η ημερομηνία αυτού του μακελειού στο κέντρο του Πειραιά ήταν η 22α Σεπτεμβρίου 1944 και ώρα η 12η μεσημβρινή.
Σα να επρόκειτο για σύνθημα εκκαθαριστικής επιχείρησης, οι εκτελέσεις «αντιδραστικών» στον Πειραιά κορυφώθηκαν τη βδομάδα που ακολούθησε τη δολοφονία του Βαρδινογιάννη.31
_____

1. Μέλη του «πατριωτικού ΕΔΕΣ» τον είχαν καταγγείλει ήδη από τις παραμονές της διάσπασης, πως διένειμε στα μέλη της οργάνωσης ταυτότητες της Ειδικής Ασφάλειας με σκοπό τη δημιουργία πυρήνα Τάγματος Ασφαλείας (Ελευθέριος Δέπος, «Η διάσπασις αρχίζει εις τον ΕΔΕΣ Αθηνών», IAEA, τχ. 31-32/Μάρτιος-Απρίλιος 1961), ενώ είχε εξαρχής τη δυνατότητα να απαλλάσσει κρατουμένους της Ασφάλειας κατά βούληση [Μαγνητοφωνημένη Συνέντευξη Ιάκωβου Βαγιάκη (Εθνικό Κομιτάτο Πειραιά)]. Το φθινόπωρο του 1943, σε μια ενωτική προσπάθεια σύμπηξης μετώπου όλων των μη εαμικών οργανώσεων του Πειραιά απέναντι στο ΕΑΜ, μια ομάδα της Εθνικής Δράσης απευθύνθηκε στον Βαρδινογιάννη, ο οποίος λόγω της θέσης και της πολεμικής του ρητορικής λειτουργούσε ως σημείο αναφοράς. Εκείνος αρνήθηκε και δείχνοντας χαρακτηριστικά τα δύο περίστροφα που είχε στη ζώνη του, είπε στους νεαρούς επισκέπτες του: «Τα βλέπετε αυτά; Έχουν δέκα σφαίρες. Οι 9 είναι για τους κομμουνιστές και η μία για το βασιλιά...» [Μαγνητοφωνημένη συνέντευξη Παντελή Καλογιάννη (Εθνική Δράση Πειραιά)]. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Βαρδινογιάννη βλ. Βαρδής Π. Βαρδινογιάννης, Οικογένεια Βαρδινογιάννη, Αθήνα 1992· Πάρις Κελαϊδής, Εγκυκλοπαίδεια των Σφακίων, Εκδόσεις Καράβι και Τόξο, Αθήνα 2007, σ. 40.

2 Κατηγορώ, 20.9.1944.

3. Βλ. την μπροσούρα: 17 Αυγούστου 1944 (ο μπλόκος), Έκδοση «Η Κοκ-κινιά μας», Αύγουστος 1945.

4. Μαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις Θεόδωρου Ξηροτάγαρου (ΟΙΙΛΑ Κοκκινιάς), Παντελή Καλογιάννη (Εθνική Δράση Πειραιά), Ιάκωβου Βαγιάκη (Εθνικό Κομιτάτο Πειραιά).

5. Τάκης Μπενάς, Της Κατοχής. Μνήμες μικρές σαν χρέος. Θεμέλιο. Αθήνα 1990. σ. 92' Ν. Κεπέσης, Ο Πειραιάς στην Εθνική Αντίσταση, ό.π., σ. 371, όπου η πληροφορία πως το πραγματικό όνομα του Γερμανού ήταν Μπρούνο Κέλλε και υπηρετούσε στο γερμανικό ναυτικό, είχε, υποτίθεται, σκοτώσει έναν αξιωματικό προτού καταφύγει στην Κοκκινιά ζητώντας όπλο να πολεμήσει.

6. Τ. Μπενάς. Της Κατοχής....ό.π..σ. 91-94.

7. Μαγνητοφωνημένη συνέντευξη Θεόδωρου Ξηροτάγαρου (ΟΠΛΑ Κοκκινιάς)· Αρχείο Ληξιαρχείου Δήμου Πειραιά. Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου Ιωσήφ Βαρδινογιάννη (242/Δ/44).

8. Βάσει των ληξιαρχικών βιβλίων του Δήμου Πειραιά, εκείνη την ημέρα, εκτός από τον Βαρδινογιάννη, καταγράφηκαν δυο ακόμα βίαιοι θάνατοι με την ένδειξη «διαμπερές κεφαλής», ο ένας από αυτοός επίσης στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου. Με σχετική ασφάλεια μπορούμε να ισχυριστούμε πως πρόκειται για τους δύο νεκρούς της ομάδας κρούσης [Αρχείο Ληξιαρχείου Δήμου Πειραιά, Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου Παναγιώτη Λούρμπα (496/Δ/44), Ιορδάνη Σάββα (120/ Ε/44)].

9. Τ. Μπενάς. Της Κατοχής..., ό.π.,σ. 94.

10. Αρχείο Κ.Ε. του ΚΚΕ, αδημοσίευτη γραπτή μαρτυρία Γιάννη Πισσά, ό.π.· Μαγνητοφωνημένη συνέντευξη Θεόδωρου Ξηροτάγαρου: «Γυάλιζε τα παπούτσια του Βαρδινογιάννη και μάζευε πληροφορίες [...] Τελικά τον βρήκαμε στο γεφυράκι της Πειραιώς από κάτω, στον Κεραμεικό. Σπασμένα χέρια, σπασμένα πόδια [...] Παλικάρι. Ένα ψηλό παιδί. Αρτίν τον ξέραμε...».

11. Το βράδυ της 30ής Σεπτεμβρίου, ο πενηνταδυάχρονος κτηματίας Βασίλειος Χαρίκος και ο γιος του Ευθύμιος απήχθησαν από ομάδα της ΟΠΛΑ και οδηγήθηκαν για εκτέλεση στη Μάντρα του εργοστασίου Καρέλλα ως συνεργάτες του Βαρδινογιάννη στο λόφο του Προφήτη Ηλία. Ο πατέρας σώθηκε ως εκ θαύματος από τα πυρά [ΓΑΚ, Αρχείο Α' Κακουργιοδικείου Αθηνών, συνεδρίαση 3ης Ιουνίου 1947 (αρ. 6-11)]. Βλ. επίσης ΓΑΚ, Αρχείο Α' Κακουργιοδικείου Αθηνών, συνεδριάσεις 25ης Ιουνίου (69-74), 20ής Αυγούστου 1947 (αρ. 57-60) για τις εκτελέσεις Ηρακλή Τσαταλού, Παναγιώτη και Ιωάννη Ρέίζάκη και Κωνσταντίνου Καραγιώργη.

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ,

{[['']]}

Ακίνδυνος Αλβανός: Ένας «επικίνδυνος» κομμουνιστής από την Αγία Παρασκευή Λέσβου

Στις 11 Οκτωβρίου του 1947, έξω από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ στη Θεσσαλονίκη, έγινε η εκτέλεση δέκα αγωνιστών, από τους 52 που λίγους μήνες πριν είχε καταδικάσει το έκτακτο στρατοδικείο της Θεσσαλονίκης σε θάνατο.

Με αυτή την πράξη ανοίγει ένας κύκλος εκτελέσεων και αίματος που κράτησε αρκετά χρόνια και συνοδεύτηκε με εξορίες και βασανιστήρια. Ανάμεσα στους εκτελεσμένους ξεχωρίζει η μορφή του Ακίνδυνου Αλβανού, από την Αγ. Παρασκευή.

«Είμαι από το χωριό Αγία Παρασκευή Μυτιλήνης. Το 1932 οργανώθηκα στο ΚΚΕ γιατί είναι κόμμα της εργατικής τάξης. Είμαι εργάτης και συλλογικά ανήκω σ’ αυτό. Από τότε που οργανώθηκα στο κόμμα, με την καθοδήγησή του, πάλεψα για την εξυπηρέτηση του εργαζόμενου λαού και για ζητήματα του χωριού, κυρίως για τους ακτήμονες. Σαν πρόεδρος του Συνεταιρισμού ακτημόνων, πάλεψα να πάρω τα τσιφλίκια, τα ανταλλάξιμα.

Η δουλειά μου αυτή χαρακτηρίστηκε αναρχική και εκτοπίστηκα ένα χρόνο στη Σύκινο. Πάλεψα επίσης ενάντια στους φόρους και τους φοροεισπράκτορες που έρχονται και πανικοβάλουν τον κόσμο. Παλέψαμε για την αναστολή των ενταλμάτων, για να τα πληρώσουν οι αγρότες όταν θα έχουν συγκομιδή». Με αυτά τα λόγια ξεκινάει την απολογία του ο Ακίνδυνος στο έκτακτο στρατοδικείο της Θεσσαλονίκης.

Να τι γράφει σχετικά για αυτή την υπόθεση ο Ριζοσπάστης στις 7/7/1933:

Συνεχίζει στην απολογία του ο Ακίνδυνος Αλβανός: «Η αναστολή πέτυχε, αλλά εγώ φυλακίστηκα επτά μήνες για αντίσταση κατά της αρχής. Οι δυο φυλακίσεις μου δεν προήλθαν από την προσπάθειά μου να ευνοήσω το άτομό μου, αλλά γιατί πάλευα για την καλυτέρευση της ζωής της τάξης που υπηρετεί το συμφέρον του λαού, γιατί έτσι θα βελτίωνα και το ατομικό μου συμφέρον.»

Δεν έγινε κατορθωτό να βρούμε πολλά στοιχεία από τη ζωή και τη δράση του Ακίνδυνου. Διαβάζοντας όμως την απολογία του, βλέπουμε ότι φυλακίστηκε για 7 χρόνια στην Ακροναυπλία, οι αρχές τον παρέδωσαν μαζί με άλλους φυλακισμένους κομμουνιστές στα στρατεύματα κατοχής και απέδρασε από το νοσοκομείο Σωτήρια το 1943: «Εμένα μαζί με άλλους μας μετέφεραν στη «Σωτηρία», σε ένα ξεχωριστό μέρος που είχαν κάνει σαν φυλακή και μας φύλαγαν εκεί.

Δε βγαίναμε καθόλου. Αυτή η δουλειά γίνεται το 1943. Κάθισα εκεί δυο μήνες και με τη βοήθεια του Εφεδρικού ΕΛΑΣ Αθηνών, δραπετεύσαμε και φύγαμε, καθείς για εκεί που τον καλούσε το καθήκον.

Εγώ μαζί με άλλους, τράβηξα για τη Μακεδονία και ανέβηκα στην ελεύθερη Ελλάδα. Οργάνωσα το νοσοκομείο ανταρτών στο χωριό Αβδέλλες και από κει πέρασα στη Βέροια, στο Γιδά, στη Νάουσα κτλ. «. Οι Γερμανοί έφυγαν, ήλθε η απελευθέρωση, μετά η συμφωνία της Βάρκιζας, οι διωγμοί τα κυνηγητό. «Εδώ στη Θεσσαλονίκη » λέει ο Ακίνδυνος. «δημιουργήθηκε η πλατειά ή Μαζική Λαϊκή Αυτοάμυνα, που είχε δυο σκοπούς. Ο ένας ήταν να διαφωτιστεί ο κόσμος για το πως να αμυνθεί και ο άλλος, να ορμήσουν με ξύλα και με πέτρες να χτυπήσουν τους τραμπούκους. Η οργάνωση δεν είχε στρατό. Κάθε σπίτι, κάθε συνοικία, κάθε τετράγωνο, θα έπρεπε να αμυνθεί. Και αυτή τη δουλειά την ανέλαβα εγώ….»

Στις 30 Απριλίου 1947, έγινε στη Θεσσαλονίκη, επίθεση από ομάδα της ΟΠΛΑ , με πιστόλια και χειροβομβίδες κατά λεωφορείου της Πολεμικής Αεροπορίας στη στάση Μισραχή στη λεωφόρο Β. Όλγας. Σκοτώνονται 3 υποσμηναγοί, 1 σμηνίτης και ο οδηγος του λεωφορείου. Τραυματίζονται 8.

Στις 28 Αυγούστου 1947, αρχίζει η δίκη των 67 κατηγορουμένων για αυτή την επίθεση, στο Έκτακτο Στρατοδικείο της πόλης που συνεδριάζει στη μεγάλη αίθουσα της Σχολής Βαλαγιάννη.

Η «δίκη της ΟΠΛΑ» οπως έμεινε γνωστή διήρκεσε 18 μέρες. 52 από τους κατηγορούμενους καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν.

Απο τους πρώτους ήταν ο Ακίνδυνος.

Πηγή: mplokia.gr

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ, Πρόσωπα,

{[['']]}

Η ΟΠΛΑ "δικάζει" έναν ταγματασφαλίτη

Το περιστατικό στο οποίο θα αναφερθούμε συνέβη κατά την κατοχή και σε αυτό συμμετέχει η οργάνωση της ΟΠΛΑ. Η ΟΠΛΑ ήταν μια μυστική οργάνωση προστασίας των διωκόμενων αγωνιστών του ΕΛΑΣ, του ΕΑΜ και του ΚΚΕ που έδρασε στα χρόνια της κατοχής και τα εμφυλιακά χρόνια. Η ΟΠΛΑ, στοχοποιούσε τους ταγματασφαλίτες, τους χαφιέδες της ασφάλειας και της Γκεστάπο και αργότερα τους ΜΑΥ, τους παρακρατικούς και τους χαφιέδες τους. Ως οργάνωση, η ΟΠΛΑ στελέχωνε έμπιστα μέλη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ από κάθε επάγγελμα και με κάθε ιδιότητα. Η δράση της, στα πλαίσια της άκρας μυστικότητας ελάχιστα μας είναι γνωστή σήμερα, ενώ οι σύγχρονοι διαστρεβλωτές της ιστορίας της έχουν προσδώσει σχεδόν δαιμονικές διαστάσεις. Τα αρχικά της σήμαιναν: Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών.

Το 1943, στην πόλη του Πειραιά η Γκεστάπο καμάρωνε για ένα νέο της απόκτημα, που είχε σκορπίσει τον τρόμο σε όλη την περιοχή. Ο λόγος για τον κατάπτυστο ταγματάρχη των ταγμάτων ασφαλείας Ζαχαράκη που δρούσε ως βασανιστής της Γκεστάπο του Πειραιά. Ο Ζαχαράκης, όπως έλεγε ο ίδιος, ήταν ειδικός στο "πάστωμα" των θυμάτων του, τα οποία αφού διάνοιγε με ξυράφι, τους έριχνε στις πληγές χοντρό αλάτι της θάλασσας. Τόσο μεγάλο ήταν το πάθος του για αίμα, που στο λαιμό του κρέμαγε σε μια χρυσή αλυσίδα ένα ξυράφι. Οι Γερμανοί φίλοι του τον φώναζαν χαϊδευτικά "φλάισερ" (χασάπης).

Η ΟΠΛΑ είχε λάβει γνώση του Ζαχαράκη και των εγκλημάτων του από τις οργανώσεις του ΕΑΜ και σύντομα η επιτροπή λαϊκής δικαιοσύνης του ΕΑΜ Πειραιά είχε διενεργήσει δίκη και έρευνα και εκδώσει καταδικαστική απόφαση για το πρόσωπο του Ζαχαράκη. Ποινή : Θάνατος. Στην ΟΠΛΑ λοιπόν φθάνει το ανάλογο έγγραφο με την υπογραφή "ΚΕΣ" που σήμαινε κατεπείγον. Η ΟΠΛΑ είχε παρακολουθήσει και μελετήσει το πρόγραμμα του Ζαχαράκη και υπολόγιζε πως το χτύπημα θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο. Ο ταγματάρχης συνοδεύονταν πάντα από ισχυρή φρουρά 3-4 ράλληδων ή Γερμανών και κυκλοφορούσε πάντα με αυτοκίνητο. Η μόνη αδυναμία του στόχου ήταν το συνήθειό του να ξυρίζεται τακτικά σε έναν κουρέα στην περιοχή της Καστέλας, όμως και εκεί τον περίμενε πάντα έξω από το μαγαζί το αυτοκίνητό του με 3-4 άνδρες. Έτσι αποφασίστηκε ότι το χτύπημα έπρεπε να δοθεί στο κουρείο, το πλέον αδύναμο σημείο του καθημερινού προγράμματος του ταγματάρχη.

Έτσι λοιπόν, η οργάνωση της ΟΠΛΑ επέλεξε τον θρυλικό Ζαχαρία. Ο Ζαχαρίας (λοιπά στοιχεία άγνωστα), ήταν ένα από τα πιό έμπειρα στοιχεία της ΟΠΛΑ και πριν την κατοχή εργάζονταν ως ηθοποιός του θεάτρου. Εκείνη την εποχή θα ήταν δεν θα ήταν 25 χρονών. Ο ίδιος δέχθηκε την αποστολή χωρίς δεύτερη κουβέντα παρά τις εις γνώσην του τρομακτικές της δυσκολίες.

Δασκαλεμένος και προετοιμασμένος καλά, ο Ζαχαρίας ξεκινά για την Καστέλα ντυμένος ζητιάνος. Υπόδημα μηδέν, τραγιάσκα και πουκάμισο τριμμένα και μια ξερή κουραμάνα στο δισάκι του. Έτσι μπαίνει στο κουρείο. Ο κουρέας τον ρωτάει τι θέλει, ο Ζαχαρίας εξηγεί πως θέλει να μάθει την τέχνη του κουρέα. Του λέει πως είναι και σαλταδόρος και πως μπορεί να πληρώνει την μαθητεία του με κονσέρβες και μπομπότα. Ο κουρέας το σκέφτεται λίγο και αποφασίζει να τον πάρει παραγιό. Ο Ζαχαρίας με ανάλογο ηλίθιο ύφος συστήνεται ως Ευσέβιος Αγαθάγγελος του Κωσταντίνου και της Σοφίας και αμέσως ξεκινά να σκουπίζει και να ξεσκονίζει το μαγαζί. Σιγά σιγά ο Ζαχαρίας και ο κουρέας γνωρίζονται καλύτερα. Ο νέος βοηθός του κουρείου είναι παιδί εργατικό και ολίγον κουτό και έτσι ο κουρέας  τον κάνει χάζι όταν εκείνος χειριζόμενος με επιδεξιότητα του ψαλίδι τραγουδά, ελαφρώς γυναικοτά "Φίγκαρο Φίγκαρο". Ο Ζαχαράκης μαθαίνει και αυτός σιγά σιγά τον Ζαχαρία ή Φίγκαρο όπως τον φωνάζει. Τον κάνει και αυτός χάζι έτσι χαζούλης που είναι και το τιμά συχνά με καμιά σφαλιάρα που ο Ζαχαρίας την δέχεται στωικά και απαντώντας "Μερσί ταγματάρχα μου".

Εκείνες της ημέρες στο Παγκράτι συγκρούεται ο ΕΛΑΣ με τους ταγματασφαλίτες. Στην ολιγόωρη μάχη σκοτώνεται ένας άλλος ταγματάρχης των ράλληδων ονόματι Παπαγεωργίου. Οι ταγματασφαλίτες σκυλιάζουν. Ο ίδιος ο Ζαχαράκης μεταβαίνει στο Παγκράτι αυτοπροσώπος και κάνει ένα τεράστιο μπλόκο. Συλλαμβάνονται πολλοί πολίτες στην τύχη. Ο Ζαχαράκης λέει "Εάν μου υποδείξετε έναν κομμουνιστή αφήνω δέκα πολίτες". Ο ταγματάρχης το ορκίζεται στην στρατιωτική του τιμή. Ένα παιδί πετιέται από το πλήθος. "Εγώ κύριε ταγματάρχα μπορώ να υποδείξω έναν". "Μπράβο νέε μου", του απαντά ο Ζαχαράκης. "Εγώ είμαι κάθαρμα" ανταπαντά το παιδί. Εκείνη την ημέρα ο Ζαχαράκης εκτελεί δέκα συν έναν. Τους δέκα πολίτες και τον μικρό αγωνιστή που αργότερα διαπιστώθηκε ότι ήταν κάτοικος Νέας Σμύρνης και μόλις 18 ετών. Οι οργανώσεις του ΕΑΜ σε όλη την Αθήνα φρίττουν. Ο λαός θέλει το κεφάλι του Ζαχαράκη επί πίνακι. Η ΟΠΛΑ ρωτά τον Ζαχαρία για το χτύπημα, εκείνος τους απαντά : "Τον πούστη, θα του κάνω εγώ αύριο κόντρα ξύρισμα".

Όπως κάθε ημέρα έτσι και την επόμενη ο Ζαχαράκης μπαίνει στο κουρείο της Καστέλας. Την πόρτα ανοίγει ο Ζαχαρίας αντί για το αφεντικό και μάλιστα φορά ο ίδιος την άσπρη μπλούζα του κουρέα. "Τι κάνεις εκεί ρε χαμένο, βγάλε την μπλούζα και πιάσε να σκουπίσεις" φωνάζει ο Ζαχαράκης. "Καλέ μας ταγματάρχα σήμερα κουρεύω και ξουρίζω μόνο εγώ, το αφεντικό έπεσε με γρίπη." Ο κουρέας βρίσκεται βέβαια στο πίσω δωμάτιο δεμένος και φιμωμένος. Η συζήτηση συνεχίζεται :
_"Τι δηλαδή θα με ξουρίσεις εσύ; "
_" Θα βάλω όλη μου την τέχνη"
_" Πρόσεξε μην και με κόψεις γιατί το βλέπεις αυτό;" δείχνει το περίφημο ξυράφι του, "θα σε μουνουχίσω".

Ο Ζαχαρίας ετοιμάζει παχιά παχιά την σαπουνάδα κάνοντας διαρκώς σκέρτσα. Ο ταγματάρχης χαλαρώνει και τον κοιτάει. "Τραγούδα εκείνη την αηδία ρε". Ο Ζαχαρίας ξελαρυγγιάζεται στα Φίγκαρο Φίγκαρο, ο ταγματάρχης το απολαμβάνει. "Μπράβο, μπράβο, σκύψε τώρα να εισπράξεις την πρωηνίν σου". Ο Ζαχαρίας σκύβει χαμογελαστός για αυτή την τελευταία καρπαζιά και πιάνει όλο μαεστρία το πινέλο. Περνάει μιά δυο γερές πινελιές ζεστό αφρό το λαιμό του ταγματάρχη και μετά πιάνει το λεπίδι. Το ακουμπάει σταθερά στο λαιμό, ίσα ίσα πάνω στην αρτηρία. Ο ταγματάρχης των ρωτάει

_" Τι χαζεύεις ρε φοβήθηκες; Αστεία το πα πως θα σε μουνουχίσω"
_" Δεν προλαβαίνεις πια. Το ξυράφι που αγγίζει το λαρύγγι σου το κρατάει η ΟΠΛΑ και ο ελληνικός λαός." Ο ταγματάρχης κερώνει
_" Άσε τις μαλακίες ρε Ευσέβιε και ξούρισε"
_" Κλείσε τα μάτια σου και κάνε την προσευχή σου κάθαρμα"
_ " Ρε Ευσέβιε τρελάθηκες ρε; "
_ " Μαλάκα, δεν με λένε Ευσέβιο, είμαι φυτευτός εδώ. Στην είχα στημένη. Η ΟΠΛΑ σε καθαρίζει για την προδοσία σου, στο όνομα του ελληνικού λαού."
_ " Μια πιστολιά να ρίξω μόνο ρε, για την τιμή των όπλων" ψιθυρίζει απελπισμένος ο Ζαχαράκης
_" Την τιμή σου την ξόφλησες χθες στο Παγκράτι" απαντά ο Ζαχαρίας και με μια κίνηση κόβει τον λαιμό του ταγματάρχη. Αμέσως καλύπτει τον λαιμό με μια πετσέτα ενώ τραγουδά δυνατά Φίγκαρο για να καθησυχάσει απέξω τα παλικάρια του Ζαχαράκη που τον περιμένουν. Καλύπτει τον λαιμό με δύο ακόμα πετσέτες και πηγαίνει στο πίσω δωμάτιο, λύνει το χέρι του κουρέα και διαφεύγει από την πίσω πόρτα που τον περιμένει ένα αμάξι της ΟΠΛΑ.

Όταν τα παλικάρια του Ζαχαράκη τον βρήκαν στο πέτο έιχε ένα σημείωμα που έγραφε: "Προδότες θα πεθάνετε ΟΠΛΑ" .

Πηγή: Κόκκινος Φάκελος

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ,

{[['']]}

ΟΠΛΑ: Το τιμωρό χέρι του λαού

Δίνουμε σε μορφή pdf την μελέτη του ιστορικού Ιάσωνα Χανδρινού "Το τιμωρό χέρι του λαού" (Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη Αθήνα 1942-1944).

Απ’ το οπισθόφυλλο αυτού του βιβλίου διαβάζουμε:

«Οι δειλοί που προδίδουν πατριώτες στους Ούνους, επειδή φοβούνται το θάνατο, να ξέρουν πως τους την έχουμε στημένη, πως είναι καταδικασμένοι και με την πρώτη ευκαιρία θα εξοντωθούν σα ζώα». Με αυτά τα λόγια η L’Humanite, επίσημο έντυπο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (PCF), καλούσε, τον Απρίλιο του 1942, τους γάλλους αντιστασιακούς σε πράξεις εκδίκησης. Στις κατεχόμενες από τον Άξονα πόλεις, οι οργανώσεις των κομμουνιστών καλλιέργησαν συστηματικά τη μαζική ανυπακοή απέναντι στην κατοχική εξουσία. Στην Αθήνα και τον Πειραιά, η αλματώδης ανάπτυξη του ΕΑΜ, βασισμένου σε ένα εκτεταμένο οργανωτικό δίκτυο, τροφοδοτούσε το αντικατοχικό αίσθημα του κόσμου, οδηγώντας τον σε πλήρη ρήξη με το κατοχικό καθεστώς.

Η όξυνση της ναζιστικής τρομοκρατίας σε συνδυασμό με την πολιτική πόλωση που κορυφώθηκε κατά την τελευταία φάση της Κατοχής (1943-1944) οδήγησε σε έναν αιματηρό κύκλο εκτελέσεων, ανοιχτών μαχών και δολοφονιών στο κέντρο και τις συνοικίες της πρωτεύουσας ανάμεσα στις ελληνόφωνες κατοχικές δυνάμεις (Χωροφυλακή, Ασφάλεια, Τάγματα Ευζώνων) και τους «αντάρτες πόλης» του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ που κλήθηκαν να περιφουρήσουν ανοιχτά τις εαμικές και κομματικές οργανώσεις, αναλαμβάνοντας παράλληλα «μυστικά» καθήκοντα πληροφοριών, κατασκοπείας και εξόντωσης στελεχών του κατοχικού μηχανισμού. Η λειτουργία και δράση αυτού του «σιδερένιου βραχίονα του κόμματος» αποτελεί μία από τις τελευταίες άγνωστες σελίδες της κατοχικής ιστορίας και τίθεται για πρώτη φορά κάτω από το μικροσκόπιο μιας συστηματικής ιστορικής έρευνας.

Το τιμωρό χέρι του λαού- ΙΑΣΩΝ ΧΑΝΔΡΙΝΟΣ

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ,

{[['']]}

Μια εμβληματική μορφή του κομμουνιστικού κινήματος. Το στέλεχος της ΟΠΛΑ Θεσσαλονίκης, Ακίνδυνος Αλβανός.

 Παραθέτουμε αποσπάσματα της απολογίας που έδωσε στους στρατοδίκες μια εμβληματική μορφή του κομμουνιστικού κινήματος, το στέλεχος της ΟΠΛΑ Θεσσαλονίκης, Ακίνδυνος Αλβανός. (το συνωμοτικό του όνομα ήταν «Γιώργης»).

Ο Α. Αλβανός ήταν 38 ετών, και καταγόταν από την Αγία Παρασκευή Μυτιλήνης. Εργάτης λατομείου, μετέπειτα (το 1945) Νομάρχης Βέροιας. Μέλος του ΚΚΕ από το 1932. Φυλακισμένος στην Ακροναυπλία, δραπέτευσε στα 1943. Τομεάρχης στον Ανατολικό Τομέα, ενώ υπήρξε η «ψυχή» της ΟΠΛΑ Θεσσαλονίκης.

Μέσα από την «απολογία» του –που ουσιαστικά ήταν μια καταγγελία του μονορχοφασιστικού καθεστώτος και των ξένων προστατών του- ξεδιπλώνετε όλη η πολιτική κατάσταση της εποχής.

Αποσπάσματα, λοιπόν απ’ την κατάθεση του Ακίνδυνου Αλαβανού:
 

Πρόεδρος: Κατηγορούμενε, γνωρίζεις την κατηγορία σου. Τι απολογείσαι;

Κατηγορούμενος: «Είμαι από το χωριό Αγία Παρασκευή Μυτιλήνης. Το 1932 οργανώθηκα στο ΚΚΕ γιατί είναι κόμμα της εργατικής τάξης. Είμαι εργάτης και συλλογικά ανήκω σ’ αυτό. Από τότε που οργανώθηκα στο κόμμα, με την καθοδήγησή του, πάλεψα για την εξυπηρέτηση του εργαζόμενου λαού και για ζητήματα του χωριού, κυρίως για τους ακτήμονες. Σαν πρόεδρος του Συνεταιρισμού ακτημόνων, πάλεψα να πάρω τα τσιφλίκια, τα ανταλλάξιμα. Η δουλειά μου αυτή χαρακτηρίστηκε αναρχική και εκτοπίστηκα ένα χρόνο στη Σύκινο. Πάλεψα επίσης ενάντια στους φόρους και τους φοροεισπράκτορες που έρχονται και πανικοβάλουν τον κόσμο. Παλέψαμε για την αναστολή των ενταλμάτων, για να τα πληρώσουν οι αγρότες όταν θα έχουν συγκομιδή.

Η αναστολή πέτυχε, αλλά εγώ φυλακίστηκα επτά μήνες για αντίσταση κατά της αρχής. Οι δυο φυλακίσεις μου δεν προήλθαν από την προσπάθειά μου να ευνοήσω το άτομό μου, αλλά γιατί πάλευα για την καλυτέρευση της ζωής της τάξης που υπηρετεί το συμφέρον του λαού, γιατί έτσι θα βελτίωνα και το ατομικό μου συμφέρον.

Την 4η Αυγούστου περνώ όλα τα βασανιστήρια της Ασφάλειας και κλείνομαι στο κάτεργο της Ακροναυπλίας, στην Ελληνική Βαστίλη. Με έκλεισαν μέσα επ’ άριστον, έως ότου κάνω δήλωση.
Κάθισα επτά χρόνια. Δεν αναγνώρισα την κυβέρνηση. Δεν αποκήρυξα τον κομμουνισμό, γιατί πίστευα και πιστεύω ότι μονάχα μ’ αυτόν θα ζήσει ο λαός την καλυτέρευση της ζωής που περιμένει.
Μέσα στην Ακροναυπλία ήμασταν αρκετοί κομμουνιστές, περίπου χίλιοι. Όμως, απ’ όσους πέρασαν, μόνο εξακόσιοι επιβίωσαν. Οι άλλοι πέθαναν από φυματίωση και άλλες αρρώστιες.

Όταν μας χτύπησε ο Ιταλικός φασισμός, και εισέβαλαν στην πατρίδα μας, ζητήσαμε από την κυβέρνηση να μας βγάλει για να πολεμήσουμε. Κάναμε υπόμνημα όλοι οι φυλακισμένοι γι’ αυτό το σκοπό. Αντί γι’ αυτό, ενίσχυσαν τη φρουρά και μας φύλαγαν ακόμη πιο σίγουρα.

Στο μέτωπο πολέμησαν δυο αδέλφια μου. Ο ένας σκοτώθηκε.

Εδώ πρέπει να τονίσω και το ανοιχτό γράμμα του αρχηγού Νίκου Ζαχαριάδη, που καλούσε τον ελληνικό λαό, τους κομμουνιστές και κάθε σπίτι, να γίνει φρούριο για να διώξουν τον εισβολέα. Και αυτό είναι κάτι που χαρακτηρίζει τους κομμουνιστές. Αναγνωρίσαμε την κυβέρνηση, παρόλο που μας είχε μέσα. Θέλαμε να πολεμήσουμε για την πατρίδα. Αυτό το τονίζω, γιατί δείχνει τον πατριωτισμό των κομμουνιστών και για να δείξω ότι δεν ήμασταν όπως θέλουν να μας χαρακτηρίζουν.

 Η φρουρά έρχεται σε επαφή με τους πρώτους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές που ήρθαν, με σκοπό να μας παραδίνει έναν-έναν.
Μας φύλαγαν χωροφύλακες, παρά τους βομβαρδισμούς που γίνονταν στο λιμάνι. Οι βομβαρδισμοί ήταν συχνοί επειδή έφευγαν από κει τα Αγγλικά πλοία. Παρέδωσαν στους Γερμανούς δυο χιλιάδες κομμουνιστές στις φυλακές, στα ξερονήσια και στα στρατόπεδα και τον αρχηγό μας, Νίκο Ζαχαριάδη, από την Ασφάλεια. Όταν ήρθαν και άλλα στρατεύματα και οι Ιταλοί οχύρωσαν το μέρος, επειδή ήταν λιμάνι και για να μην κάνουν αποβίβαση οι Εγγλέζοι, διέλυσαν το στρατόπεδο κι εμάς, που ήμασταν μέσα στα οχυρά, μας έστειλαν όλους σε άλλα στρατόπεδα. Μάλιστα έβγαλαν άτομα από τα στρατόπεδα και τα τουφέκισαν, γιατί έγιναν σαμποτάζ από το ΕΑΜ σε ένα εργοστάσιο.

Εμένα μαζί με άλλους μας μετέφεραν στη «Σωτηρία», σε ένα ξεχωριστό μέρος που είχαν κάνει σαν φυλακή και μας φύλαγαν εκεί. Δε βγαίναμε καθόλου. Αυτή η δουλειά γίνεται το 1943. Κάθισα εκεί δυο μήνες και με τη βοήθεια του Εφεδρικού ΕΛΑΣ Αθηνών, δραπετεύσαμε και φύγαμε, καθείς για εκεί που τον καλούσε το καθήκον.
Εγώ μαζί με άλλους, τράβηξα για τη Μακεδονία και ανέβηκα στην ελεύθερη Ελλάδα. Οργάνωσα το νοσοκομείο ανταρτών στο χωριό Αβδέλλες και από κει πέρασα στη Βέροια, στο Γιδά, στη Νάουσα, κλπ.

Εδώ πρέπει να τονίσω πως σ’ αυτή την περίοδο, με την εισβολή των κατακτητών, παρουσιάζεται κατάσταση πανικού και ο λαός δεν ξέρει από ποιον να ζητήσει συμβολή, τι πρέπει να κάνει. Η κυβέρνηση με το βασιλιά και την ακολουθία της, τραβάνε για το Κάιρο. Άλλοι πλουτοκράτες κοιτάνε να γλιτώσουν. Άλλη μερίδα έχει μια παθητικότητα και δίνει μια απογοήτευση στο λαό. Άλλη μερίδα είναι φασιστική, όπως η 5η φάλαγγα που πρόδωσε και το στρατ».

Πρόεδρος: Να περιοριστείς στις κατηγορίες σου. Αυτά δεν ενδιαφέρουν την υπόθεση.

Κατηγορούμενος: Εννοώ τον Τσολάκογλου. Η κατάσταση εξελίσσεται έτσι, ώστε οι κομμουνιστές και τα άλλα μικρά κόμματα, που αποτελούνται από γνήσιους πατριώτες, να δίνουν θάρρος στο λαό, για την επίθεση και την απελευθέρωση του τόπου. Έχουμε ένα σωρό αγώνες να απαριθμήσουμε.

Εδώ, δυστυχώς, όταν ακούσουν ότι κάποιος είναι ΕΑΜίτης, φτάνει για να τον χαρακτηρίσουν δεν ξέρω κι εγώ πως. Και από τους συγκατηγορούμενούς μου, παρατήρησα ότι ντρέπονται και φοβούνται να το πουν. Το ΕΑΜ δεν ήταν κόμμα. Ήταν εθνικός συνασπισμός. Και συγκέντρωνε κόσμο από όλα τα στρώματα του λαού, από τον εργάτη, αγρότη, βιοτέχνη, επιστήμονα, μέχρι τον κληρικό. Και είδαμε στο Εθνικό Συμβούλιο πως αντιπροσωπευόταν.

Εκτός από το ΕΑΜ, υπήρχε και το μαχητικό μέρος του, ο ΕΛΑΣ. Εδώ κατηγορήθηκε ο ΕΛΑΣ ότι δεν πολέμησε, αλλά ότι έριξε μόνο μερικές πιστολιές. Αυτό είναι ντροπή για το κίνημα Εθνικής Αντίστασης της Ελλάδας, που φημίζεται στο εξωτερικό».

Πρόεδρος: Τι σχέση έχουν όλα αυτά με την κατηγορία σου;

Κατηγορούμενος: Παρέλειψα να απαντήσω στο μάρτυρα Σκουλαρίκη και να του πω ότι η κυβέρνηση, φεύγοντας από δω, είχε δώσει εντολή να κρύψουν τους φακέλους των κομμουνιστών.
Όχι μόνο δεν έγινε αυτό, αλλά επιπλέον τους παρέδωσαν στους Γερμανούς και εδώ έχουν τη φωτογραφία μου στην Ασφάλεια.
Το 1943 έρχομαι στη Μακεδονία. Ο κάμπος του Γιδά ήταν η μόνη περιφέρεια που είχε απ’ όλες τις παρατάξεις. Και όλα τα στρατεύματα των κατακτητών περνούσαν από κει, όταν έπρεπε να κινηθούν στα μετόπισθεν. Δεν είναι μικρό πράγμα ότι η περιφέρεια της Βέροιας βαστά όλη τη Μακεδονία. Και όπως τη βαστά, μπορεί να αντιμετωπίσει όποιον περάσει και όποιον θέλει να τραβήξει παραπέρα. Γι’ αυτό και η περιφέρεια είχε μεγάλη σημασία. Σ’ αυτήν πήγα κι εγώ. Θα σας πω τη δράση μου εκεί.

Στην Κρύα Βρύση ήταν ο Πούλος, ο οποίος εξορμούσε σ’ όλο τον κάμπο και λεηλατούσε τα πάντα.
Ήταν και ο Μιχάλ-Αγάς που έκανε το ίδιο. Ήταν από την άλλη μεριά και ο Κισσά –Μπαζάκ, που έκανε την ίδια δουλειά, όπως η Π.Α.Ο, που διαλύθηκε.

Ειδικότερα για τους κομμουνιστές έχει μιλήσει ο ίδιος ο Τσόρτσιλ. Μίλησε για το ελληνικό μικρό, πατριωτικό κομμουνιστικό κόμμα. Φυσικά, τώρα το αρνούνται. Παρουσιάζουν τα πράγματα όποτε θέλουν έτσι και όποτε θέλουν αλλιώς. Όπως τον ΕΛΑΣ, ο οποίος πήρε συγχαρητήρια από το αρχηγείο της Μέσης Ανατολής και έδωσε ένα σωρό μάχες με τους Γερμανούς. Στο τέλος είπαν ότι έγινε κομματικός αγώνας. Μετά την απελευθέρωση δε θα πούμε για την Εθνική Κυβέρνηση.

Πρόεδρος: Αυτά δε μας ενδιαφέρουν.

Κατηγορούμενος: Ωστόσο πρέπει να ξέρετε ότι φαγώθηκαν όλα τα ψώνια στο Λίβανο και κατέβηκε η αντιπροσωπεία της ΠΕΑ που έκανε το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης και τα υπουργεία περιορίστηκαν σε επτά μόνο. Παρ’ όλα αυτά, εμείς, με τον πατριωτισμό μας, που δε θέλαμε να γίνει εμφύλιος πόλεμος, δεχτήκαμε με επτά υπουργεία να γίνει Εθνική Κυβέρνηση, για να περάσουμε ομαλά στην πολιτική ζωή, χωρίς αιματοχυσία. Είναι γνωστά τα γεγονότα του Δεκέμβρη. Δεν ήμασταν εμείς που τα προκαλέσαμε.

Πρόεδρος: Κάνεις απολογία δική σου ή του ΕΑΜ;

Κατηγορούμενος: Είπατε πολλές περικοκλάδες, γι’ αυτό απαντώ. Η κατηγορία προέρχεται ύστερα από μια κατάσταση που δημιουργήθηκε και θα πρέπει να την αναλύσω.

Πρόεδρος: Δεν χρειάζεται ανάλυση. Τα είπε ο Παπαγεωργίου.

Κατηγορούμενος: Ο Παπαγεωργίου τα είπε για τον εαυτό του. Εγώ δυο λόγια θα πω για το ζήτημα της μεταδεκεμβριανής κατάστασης.

Από τους ΕΛΑΣίτες και τους ΕΑΜίτες είχαμε μέχρι τις εκλογές 1.500 σκοτωμένους, από κρατικά και παρακρατικά όργανα, δέκα επτά χιλιάδες (17.000) φυλακισμένους και κάπου εκατό χιλιάδες σκόρπιους εδώ κι εκεί.
Κι όλα αυτά ενώ η Βάρκιζα έλεγε ότι θα κατέβουμε σε πολιτικό αγώνα και ότι δεν έπρεπε να χτυπιόμαστε εδώ. Αυτό όμως δεν έγινε. Οι κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να κάνουν τίποτε άλλο, παρά να κατευθύνουν την κατάσταση πιο αποφασιστικά για να χτυπήσουν την αριστερά. Μέχρι τότε άφηναν τις συμμορίες να δρουν ανενόχλητες. Έγιναν νόθες εκλογές....

Πρόεδρος: Ψήφισε το 5% και απείχε το 95%. Τα ξέρουμε όλα αυτά.

 Κατηγορούμενος: Και από τότε άρχισαν να χρησιμοποιούν καινούργια μέσα και αναρχίες και έφτασαν μέχρι τα στρατοδικεία. Φυσικά υπήρχε και η τρομοκρατία. Τα κρατικά όργανα άρχισαν ξυλοδαρμούς, ακόμα και λυντζάρισμα. Εδώ στη Θεσσαλονίκη, όπως ανέφερε με όλη του την ειλικρίνεια κάποιος συγκατηγορούμενός μου από ένα χωριό, το Χαρμάνκιοϊ (Κορδελιό), κατέβαιναν οι τραμπούκοι και τους έκαναν πολλά. Δε ρώτησες, όμως κύριε πρόεδρε. Τι έκανε σ’ αυτούς η αρχή; Τους τιμώρησε; Από εδώ βγαίνει ότι έπρεπε ο λαός να αμυνθεί απ’ τα εγκληματικά μέτρα που έπαιρναν τα κρατικά και τα παρακρατικά όργανα. Εμείς, επειδή στη Βάρκιζα είχαμε υπογράψει να μην κατέβουμε σε ένοπλο αγώνα, απαγορεύσαμε σε όλους να πιάσουν όπλα. Σαν παράδειγμα σας αναφέρω τον Βελουχιώτη. Τον είχε αποκηρύξει το κόμμα γιατί δε δέχτηκε τη συμφωνία της Βάρκιζας.
Επομένως, ο λαός έπρεπε να υπερασπίσει τον εαυτό του με το μαζικό του όγκο. Έγινε ζήτημα να χτυπηθούν οπωσδήποτε οι τραμπούκοι με τα μέσα αυτά. Έπρεπε να αυτοαμυνθεί ο λαός.

Εδώ στη Θεσσαλονίκη δημιουργήθηκε η πλατειά ή Μαζική Λαϊκή Αυτοάμυνα, που είχε δυο σκοπούς. Ο ένας ήταν να διαφωτιστεί ο κόσμος για το πως να αμυνθεί και ο άλλος, να ορμήσουν με ξύλα και με πέτρες να χτυπήσουν τους τραμπούκους. Η οργάνωση δεν είχε στρατό. Κάθε σπίτι, κάθε συνοικία, κάθε τετράγωνο, θα έπρεπε να αμυνθεί. Και αυτή τη δουλειά την ανέλαβα εγώ....

Ο Ακίνδυνος Αλβανός μαζί με 46 συντρόφους του δικάστηκε σε θένατο.

Απ' το βιβλίο του Τάσου Κατσαρού αντιγράφουμε:

Στις 17 Οκτωβρίου 1947, στις 6:40 το πρωί, εκτελέστηκαν πίσω από το Γεντί Κουλέ οι πρώτοι δέκα, οι θεωρούμενοι ως πιο επικίνδυνοι – ανάμεσά τους ο Αλβανός και ο Παπαγεωργίου.

Ο Αλβανός, με αντάρτικα τραγούδια, εμψύχωνε τους υπόλοιπους. Σε λίγο ακολούθησαν και οι άλλοι. (…) ο επικεφαλής του αποσπάσματος, υπίλαρχος Γκίλας, ο οποίος (…) άρχισε να τους ειρωνεύεται, λέγοντάς τους: «εκεί που θα πάτε, καλή αντάμωση» και διάφορα τέτοια λόγια. Τότε ο Αλβανός αιφνιδιαστικά του επιτίθεται και τον χτυπάει στο μάτι με τις χειροπέδες. Οι εφημερίδες της εποχής ανέφεραν ότι «ατάραχος ο Έλλην Αξιωματικός, χωρίς να δείξει ότι θυμώνει, προχώρησε για να συνεχίσει το έργο του». Η αλήθεια, όμως, βρίσκεται στο γεγονός ότι τον Αξιωματικό τον πήγαν βιαστικά στο νοσοκομείο γιατί έχασε το μάτι του. Τουλάχιστον αυτό, το βεβαιώνουν άνθρωποι που είδαν αργότερα τον Γκίλα.

Στον τόπο της εκτέλεσης αρνήθηκαν όλοι να κοινωνήσουν, μέσω του Αλβανού, ο οποίος έδιωξε περήφανα τον παπά, λέγοντάς του ότι άφεση αμαρτιών έχουν ανάγκη οι πραγματικοί εγκληματίες του λαού, που μάλιστα τυχαίνει να είναι πολύ «καλοί χριστιανοί», οι τότε συνεργάτες των Γερμανών, οι σημερινοί συνεργάτες των Άγγλων και σίγουρα αυτοί που τραβούν τη σκανδάλη τη στιγμή αυτή, για να απονείμουν δικαιοσύνη «χριστιανικού τύπου». Προέτρεψε, λοιπόν, το παπά να πάει σ’ αυτούς.

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ, Πρόσωπα,

{[['']]}

Κ. Κάππος: Η "Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών" ήταν ότι πιο αγνό έβγαλε το επαναστατικό κίνημα.

Του Γ.Γ. 

«Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, και την παράδοση των όλων απ’ τον ΕΛΑΣ, οι συνεργάτες των Γερμανών, οι ταγματασφαλίτες υπό την κάλυψη του κράτους, και ουσιαστικά των αγγλικών κατοχικών στρατευμάτων εξαπέλυσαν έναν απηνή διωγμό, σε κάθε αντιστασιακό, σε κάθε δημοκρατικό άνθρωπο.
Λέμε ότι όλα αυτά γίνονταν υπό την κάλυψη των Άγγλων γιατί η ελληνική αστική τάξη, δεν είχε να προτείνει, ούτε πρωθυπουργό. Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος έχει πει στην Ελληνική Βουλή ότι το 1945 ένα πρωί τον ξύπνησε ο Άγγλος πρεσβευτής και τον παρακάλεσε να αναλάβει την κυβέρνηση για 15 μέρες μέχρι να βρουν άλλον πρωθυπουργό. Και αυτό πραγματικά έγινα.

Οι αγωνιστές προσπαθώντας να αποφύγουν τον κίνδυνο που διέτρεχε η ζωή τους και η ακεραιότητά τους, κατέφυγαν στα βουνά.

Εκεί βέβαια δεν έμειναν με σταυρωμένα χέρια. Οργάνωσαν με όπλα που δεν παρέδωσαν στους Άγγλους τη λαϊκή ΑΥΤΟΑΜΥΝΑ. Η ΑΥΤΟΑΜΥΝΑ ήταν εφαρμογή της απόφαση της 12ης ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ το 1945. (Τρίχρονη εποποιία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, σελ. 149, έκδοση Ριζοσπάστη – Σύγχρονη Εποχή). Σ’ αυτό το θέμα αναφέρεται και το βιβλίο που έχετε στα χέρια σας.
Μάλιστα απ’ ότι είναι γνωστό είναι η πρώτη πράξη στην Πελοπόννησο που οι καταδιωκόμενοι αγωνιστές απάντησαν ένοπλα στους ταγματασφαλίτες διώκτες τους.
Φυσικά με την πάροδο του χρόνου, αυτό το κύμα της ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ διογκώθηκε και αποτέλεσε τον πυρήνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Το ΚΚΕ διακήρυξε ότι το πολιτικό πρόβλημα στη χώρα μας να λυθεί μόνο με τα όπλα. Έτσι γράφτηκε και η εποποιία του Δημοκρατικού στρατού το 1946 – 1949. Η ένοπλη εξέγερση εξηγεί σε μεγάλο μέρος της μεταπολεμικές κατακτήσεις της εργατικής τάξης και το γεγονός ότι το ΚΚΕ είναι ένα από τα πιο ισχυρά στον κόσμο.
Πολύ λίγα κομμουνιστικά κόμματα έχουν ζητήσει απ’ την αστική τάξη των χωρών τους με τα όπλα να τους αδειάσει τη γωνιά…..

Τώρα όσον αφορά την ΟΠΛΑ. Ήταν ένα φύτρο της λαϊκής εξουσίας που γεννιόταν στις πόλεις και τα χωριά. Άρχισε ως σφιχτή οργάνωση για να αντιμετωπίσει ειδικές αποστολές, π.χ. φυγάδευση κρατουμένων όπως από τη «Σωτηρία», συλλήψεις στελεχών των Κουίσλιγκς, κ.λπ. Μετά την απελευθέρωση εξελίχθηκε σε λαϊκή αστυνομία με τον τίτλο «Λαϊκή Πολιτοφυλακή».
Όσοι βρίζουν τα μέλη και τα στελέχη της ΟΠΛΑ πρέπει να ξέρουν ότι ήταν ό,τι το πιο αγνό έβγαλε το επαναστατικό κίνημα».

Κώστας Κάππος προλογίζοντας το βιβλίο του Ηλία Παπαδημητρίου «Απάντηση»\

Δεν είναι τυχαίο που ανέσυρα από το αρχείο μου αυτό το κείμενο. Όταν πρωτοδιάβασα το βιβλίο του Τάσου Κατσαρού "Μια απόφαση μάχομαι μέχρι το τέλος" έμεινα έκπληκτος βλέποντας την επαναστατική στάση που κράτησε ένας συγχωριανός μου, ο Ακίνδυνος Αλβανός, μέλος της Οργάνωσης Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών (ΟΠΛΑ) όταν βρέθηκε κατηγορούμενος σε στρατοδικείο της Θεσσαλονίκης. (Διαβάστε εδώ την «απολογία» του).

Έκπληκτος από την άποψη ότι τόσα χρόνια στο ΚΚΕ ποτέ δεν είχα ακούσει καμιά σχετική αναφορά γ’ αυτό το πρόσωπο και αγνοούσα εντελώς την ύπαρξη του.
Επικοινώνησα με μέλη από την Νομαρχιακή Επιτροπή Λέσβου του ΚΚΕ. Αν και έχω αποχωρήσει από το 1989 απ’ το ΚΚΕ εξακολουθώ να έχω καλές σχέσεις με τοπικά στελέχη του ΚΚΕ στην Μυτιλήνη. Με έκπληξη άκουσα ότι όχι απλώς δεν υπήρχε δεν υπήρχε κάτι σχετικό κείμενο στην Ν.Ε του ΚΚΕ, για τον Ακίνδυνο Αλβανό, αλλά ότι αγνοούσαν και την ύπαρξη του.
Δεν θέλω να δεχθώ ότι την δράση της ΟΠΛΑ κάποιοι θέλουν «να χαθεί κάτω από τα ερείπια προκαταλήψεων, αποκλεισμών και θλιβερών σκοπιμοτήτων», όπως γράφει στον πρόλογο που έκανε ο Δημήτρης Κουφοντίνας στο βιβλίο του Τάσου Κατσαρού.

Όπως και να έχει όμως ενθουσιάστηκα όταν ένας χωριανός μου σύντροφος, ανέλαβε να βρει στοιχεία για την δράση του Ακίνδυνου Αλβανού και όπως μου είπε σήμερα στο τηλ. σύντομα θα μπορέσουμε να ανεβάσουμε στο μπλοκ μας φωτογραφίες του και ντοκουμέντα απ’ την δράση του.

Συνέχεια »

ΟΠΛΑ,

{[['']]}